shinnen, omedetoo gozaimasu
سال ۲۰۰۸ميلادي در ژاپن كه بيشتر آيينهاي سال نو در آن بر پايه سنتهاي ديرينه اين كشور برگزار ميشود، با سال "موش" آغاز شد.
در ژاپن برپايه دانشهاي كهن ستاره شناسي چيني، تقويم سال به يك دوره ۱۲ ساله تقسيم ميشود كه با سال "موش" آغاز و با سال "گراز" پايان مييابد.
اين دوره ۱۲ساله كه در ايران نيز همانند آن وجود دارد، شامل نام ۱۲ حيوان است كه به ترتيب موش، گاو، ببر، خرگوش، اژدها، مار، اسب، گوسفند، ميمون، مرغ، سگ و گراز ميباشد.
در ژاپن سال نو ميلادي تا اوايل دوران سلسله"ميجي" كه بهآن دوران اصلاحات و آغاز مدرنيزه شدن اين كشور ميگويند، برپايه آيينهاي چيني در اواسط ماه فوريه هر سال برگزار ميشد، اما پس از سال ۱۹۷۳ميلادي، زمان تحويل سال نو تغيير يافته و همانند كشورهاي غربي روز نخست ماه ژانويه سال نو تحويل ميشود.
در ژاپن از سال موش به عنوان سالي پر از بركت و شكوفايي نام برده ميشود و از اين رو در ميان ژاپنيها اين زمزمه بهگوش ميرسد كه امسال سال پربركتي براي آنها خواهد بود.
در ژاپن كهن نيز همانند ايران كهن كه سال به دو بخش تابستان و زمستان تقسيم ميشد و برپايه آن دو آيين بزرگ جشن مهرگان و جشن نوروز برپا ميشود، دو آيين بزرگ تابستاني و زمستاني وجود دارد كه مردم درآن به سپاسگزاري از بركات و نيكاكان خود ميپردازند.
آيين بزرگ تابستاني در ژاپن كه در ماه اوت برگزار ميشود ، آيين "اوبون" نام داشته و آيين بزرگ زمستاني در ژاپن كه در روز نخست ماه ژانويه برگزار مي شود "شوگاتسو" نام دارد.
اين دو آيين كهن در ژاپن امروزي نيز بخوبي پاس داشته شده و براي مردم اين كشور پيشرفته صنعتي،پاسداري و برگزاري آن در زمره ضروريات مهم فرهنگي ژاپن قرار دارد.
واژه "شوگاتسو" به معناي نو شدن سال ميباشد كه هر سال ساعت ۱۲شب ماه دسامبر، آخرين ماه ميلادي تحويل ميشود.
در ژاپن هنگامي كه از سال نو سخن گفته ميشود، مردم به طور حتم به ياد واژه "كوهاكو" ميافتند كه معناي آن "سرخ و سپيد" است و ميتوان گفت ، بدون آن، سال براي آنها تحويل نميشود.
كوهاكو نام يك برنامه قديمي تلويزيون سراسري ژاپن (ن.اچ.كي) است كه ساعاتي پيش از تحويل سال نو آغاز شده و هنرمندان اين كشور به دو گروه سرخ و سپيد تقسيم شده و درباره هنرهاي خود كه بيشتر مربوط به موسيقي ميباشد با يكديگر به رقابت ميپردازند.
سال نو در ژاپن به مردم پرتلاش اين كشور اين فرصت را ميدهد كه به زادگاه خود بازگشته و پس از يك سال تلاش و كار با خويشاوندان نزديك خود ديدار كنند.
در جريان سال نو در ژاپن، مردم بجاي آيين پهن كردن سفره هفت سين كه در ايران برگزار ميشود ، خوراك و شيرينيهاي رنگارنگ سنتي بر روي ميزهايي كوتاه پايه در اتاقهايي با كفپوش سنتي حصير (تاتامي) تزيين ميشود، ميچيند كه نام آن "اوسچي ريوري" ميباشد.
اوسچي ريوري كه به مدت سه روز ميز خانههاي مردم ژاپن را تزيين ميكند،از خوراك و شيرينيهايي تشكيل ميشود كه به آساني فاسدپذير نبوده و بهحالت سرد نيز ميتوان آن را ميل كرد.
اوسچي ريوري شامل خوراكيهايي چون نخود سياه،خاويار ماهي،شاه بلوط، جلبك دريايي و تخم مرغ است كه همگي با روش آشپزي سنتي پخته ميشود و هر كدام به طور جداگانه در ظروف زيبا و رنگارنگ جعبه مانندي گذاشته ميشوند كه نام آن "جوباكو" است.
اين خوراكيها و شيرينيها به طور معمول درميان خوراك و شيرينيهاي روزمره ژاپنيها ديده نميشود و تنها در سال نو سفرهها را رنگين ميكنند.
يكي ديگر از خوراكيهاي مهم ويژه سال نو در ژاپن سوپ "اوزوني" ميباشد كه مردم هر منطقهاي با توجه به سنتها و موقعيت جغرافيايي خود مواديكه در اين سوپ ميريزند، متفاوت است.
به طور معمول در سوپ اوزوني چند نوع سبزي فصل ، گوشت مرغ و يا ماهي و يا صدف دريايي ريخته ميشود.
خوراكي ديگري كه در اين سوپ ريخته ميشود خميرهاي گولهاي درست شدهاز آرد برنج است كه به آن "موچي" ميگويند.
موچي به صورت جداگانه پخته شده و در آخرين لحظه ، يعني پيش از خوردن در درون سوپ اوزوني ريخته ميشود.
در ژاپن پيش از تحويل سال نو،يعني در آخرين دقايق سال كهنه نيز خوراكي ويژه خورده ميشود كه مردم به صورت معمول بدون خوردن آن به استقبال سال نو نميروند.
اين خوراك نوعي سوپ رشتهاي است كه "توشي كوشي سوبا" نام دارد و ميگويند كه رشتههاي دراز آن نمادي براي طولاني شدن عمر آدمي ميباشد.
نخستين كاري كه شهروندان ژاپني در روز نخست سال نو ، انجام ميدهند نيز مراجعه به صندوق پستي خانه و برداشتن دستههايياز كارت تبريكهاي ارسال شده براي آنها است كه به آن "نن گاجو" ميگويند.
شهرونداني ژاپني به طور سنتي سالي دو بار در اول سال و اواسط سال براي اقوام، دوستان ، همكاران و يا كساني كهاز لطف آنها برخوردار شدهاند، كارت تبريك ارسال ميكنند كه درآن همزمان با تبريك سال نو،از آنها به دليل لطفي كه در حق آنها كردهاند، قدرداني ميكنند.
متن اين كارتها كه شمار آنها براي يك خانواده به دهها كارت ميرسد ، به صورت عمومي به طور دستنويس با استفاده از خودكار و يا قلم مركب نوشته مي- شود، اما در سالهاي اخير با گسترش استفاده از نامه الكترونيكي، برخي از شهروندان ژاپني به ويژه جوانان در نوشتن دستي كارت تنبلي كرده و به استفاده از رايانه براي نوشتن و ارسال كارت روي آوردهاند.
بااين وجود هنوز هم بسياري از ژاپنيها با وجود سخت بودن كار نوشتن دستي متن كارتها را از ضروريات مهم فرهنگي كشورشان ميدانند.
"كازوئو سوگياورا" پزشك ۶۰سال ژاپني دراين زمينه بهخبرنگار ايرنا گفت:
او از دوران كودكي با آيين نوشتن دستي و فرستادن كارت به خويشاوندان و دوستان در تابستان و سال نو انس پيدا كرده است.
سوگياورا افزود: نوشتن دهها كارت توسط دست كار سختي است، اما براي او و بسياري از شهروندان ژاپني قديمي، ارسال و يا دريافت كارت با دست نوشته شده، شادي آور و سرگرمكننده ميباشد.
اين پزشك ژاپني ميگويد: اما هم اكنون با توجه به تغيير يافتن ابزارها و پيشرفت فنآوري،نوشتن كارت توسط رايانه و ارسال آن توسط شبكه اينترنت و يا تلفن همراه براي جوانان يك امر طبيعي شده است كه نميتوان از آن گلايه كرد.
ها.شی.مو.تو
