روزنامه دارای بخشها و زیرمجموعه گستردهای است. شركت یومیوری دارای روزنامه دیلییومیوری است كه به زبان انگلیسی با تیراژ ۶۰هزار نسخه در سه شهر توكیو، اوزاكا و شیبو چاپ و منتشر میشود. برخلاف روزنامه یومیوری كه در آن هیچ كارمند خارجی كار نمیكند، در روزنامه انگلیسی زبان دیلی یومیوری حدود ۵۰ نفر خارجی كار میكنند. روزنامه دیلییومیوری از لحاظ شمارگان، بعد از روزنامه انگلیسی زبان ژاپن تایمز قرار دارد.
یومیوری هفتگی از دیگر زیرمجموعههای شركت روزنامه یومیوری است كه به زبان انگلیسی منتشر میشود. روزنامه ورزشی هوشی شیمبون، یكی از پرتیراژترین نشریههای ورزشی است كه با تیراژی حدود ۲میلیون نسخه و با حمایت روزنامه یومیوری به چاپ میرسد. روزنامه در حال حاضر، فعالیت گستردهای را در زمینههای فرهنگی و ورزشی انجام میدهد و با راهاندازی اركسترسمفونیك یومیوری، نمایشها و اپراها و اختصاص جوایز برای این منظور شهرتی به دست آورده است. یكی دیگر از زیرمجموعههای روزنامه یومیوری، تیم حرفهای بیسبال «یومیوری جایانت» اولین تیم حرفهای بیسبال در ژاپن است. این مجموعه علاوه بر درآمدزایی، در نهایت به جذب مخاطب و افزایش اشتراك روزنامه كمك میكند.
یكی از مهمترین ویژگیهای این روزنامه، راهاندازی سازمان افكارسنجی است كه بهطور مرتب تغییر و تحولات جامعه را رصد میكند. مدیران یومیوری از طریق افكارسنجی دریافتهاند كه اینترنت سبب خواهد شد تیراژ آنها طی سالهای آینده افزایش چشمگیری نداشته باشد. از اینرو سرمایهگذاری زیادی در این بخش انجام داده و خود را روزآمد نگه میدارند. صاحبان این شركت اینترنت و روزنامه آساهی را مهمترین رقیب خود میدانند. روزنامه یومیوری كه حدود ۱۵سال قبل حداقل یك میلیون نسخه كمتر از آساهی تیراژ داشته، با سرمایهگذاری در بخش توزیع و ارتقای استراتژی فروش رقیب خود را پشت سرگذاشته است. صاحبان این شركت معتقدند سازمان افكارسنجی، نبض تغییر و تحولات جامعه را به آنها نشان میدهد و آنها با توجه به دادههای افكارسنجی، برنامهریزی و سیاستگذاری میكنند.
۲ـ روزنامه آساهی شیمبون
شركت روزنامه آساهی دیگر غول رسانهای ژاپن است كه روزنامه معتبر آساهی و چندین نشریه وابسته را منتشر میكند.
روزنامه آساهی همانطور كه پیشتر گفته شده در سال ۱۸۷۹ میلادی در شهر اوزاكا تأسیس شد. در طول نزدیك به ۱۲۷ سال انتشار، این روزنامه از همه جهات رشد قابل توجهی داشته است. روزنامه آساهی دفتر اصلی خود را از شهر اوزاكا به شهرهای توكیو، شیبو، ناگویا، فوكوكا و هكایدو گسترش داد. این روزنامه در حال حاضر علاوه بر شهرهای مذكور و دیگر شهرهای مهم ژاپن در هنگكنگ، سنگاپور، نیویورك، لسآنجلس، لندن و هیرلن هلند برای ژاپنیهای مستقر در آن كشورها همزمان منتشر میشود.
این روزنامه براساس باورها و شعارهای زیر منتشر میشود:
▪ منصف و بیتعصب بودن؛ در حمایت از آزادی بیان، مساعدت در ایجاد یك ملت دموكرات و تلاش برای تأمین صلح جهانی
▪ وقف خود در امور رفاهی ملت، عدالت و انسانیت؛ طرد هرگونه خشونت، فساد و رشوهخواری
▪ گزارش كردن منصفانه و بدون تعلل واقعیت؛ حفظ دیدگاه لیبرال و بدون تعصب هیأتتحریریه
▪ تقویت بردباری و تساهل در همه اوقات؛ حفظ احساس مسئولیت و رعایت حیثیت افراد بدون قربانی كردن دیگران.
روزنامه آساهی دومین روزنامه پرتیراژ در ژاپن و جهان است. این روزنامه در صبح و عصر با چند چاپ روی هم در ۱۲ میلیون نسخه منتشر میشود كه بیش از هشتمیلیون آن در صبح و بقیه در بعدازظهر انتشار مییابد. نكته جالب این است كه بیش از ششمیلیون وپانصدهزار نسخه از كل شمارگان این روزنامه كه بیش از ۵۰درصد را شامل میشود در توكیو پایتخت ژاپن و بقیه در شهرهای دیگر منتشر میشود.
مطابق آمار این روزنامه، ۹۹درصد از تیراژ روزنامه از طریق اشتراك به خانههای افراد تحویل میگردد. این روزنامه ۶۲۷۵نفر كارمند (۵۵۷۵ نفر مرد و ۷۰۰ نفر زن) دارد كه از این تعداد ۲۶۷۷ نفر تحریریه (شامل ۲۲۹۲ نفر مرد و ۳۸۵ نفر زن) و ۴۳ نفر نویسنده ارشد هستند. این روزنامه دارای ۸۰۰ خبرنگار در داخل ژاپن است. روی هم ۳۲۰۰ ایستگاه توزیع برای این روزنامه فعالیت میكنند كه دارای ۸۲۰۰ كارمند تمام وقت و پارهوقت هستند. روزنامه آساهی برای انتشار روزانه خود، از ۱۹۰۰ تن كاغذ، ۲۹ تن جوهر و ۱۶۰۰ كامیون برای توزیع استفاده میكند. روزنامه آساهی علاوه بر دفاتر اصلی ۴۳ دفتر عمومی و منطقهای، ۲۴۶ دفتر در شهرهای ژاپن، ۲۶ دفتر در خارج از كشور (كه از این تعداد ۱۵ دفتر در آسیا قرار دارند) و ۵۱ خبرنگار در كشورهای خارجی دارد. این روزنامه از لحاظ ساختاری، دارای اداره طرحهای استراتژیك است كه در ارتباط با مدیریت تجاری سازمان، توسعه منابع انسانی، توزیع روزنامه و نظرخواهی از خوانندگان روزنامه اقدام و برنامههای استراتژیك روزنامه را تدوین میكند. روزنامه آساهی خصوصی و مستقل است كه درآمد اصلی آن از طریق حق اشتراك، چاپ آگهی، انتشار مجلات، كتاب و سایر فعالیتهای اقتصادی جانبی تأمین میشود. روزنامه آساهی یكی از بزرگترین ناشران مجلات و كتاب در ژاپن است.
این روزنامه در طول سال ۵۰۰ عنوان مجله و ۷۰۰ عنوان كتاب به چاپ میرساند. مطابق آمار روزنامه در سال ۲۰۰۴ مبلغ ۵۸۴۷ تریلیون ین در ژاپن خرج تبلیغات شده كه از این رقم ۱۰۵۶ تریلیون ین مربوط به روزنامهها و بقیه مربوط به رادیو و تلویزیون و سایر رسانههاست. روزنامه آساهی توانست یك هفتم آگهیهای روزنامهها را در این سال جذب كند. همچنین روزنامه آساهی در این سال ۹/۴۰۶ میلیارد ین برابر با ۸/۳ میلیارد دلار درآمد ناشی از فروش روزنامه داشته است. روزنامه در حال حاضر دارای دو فروند جت و پنج فروند هلیكوپتر است كه برای رفع نیازهای روزانه از آنها استفاده میكند. روزنامه آساهی علاوه بر انتشار چندهفتهنامه، دو هفتهنامه، مجلات و كتاب به زبان ژاپنی، یك مجله هفتگی به نام ایرا به زبان انگلیسی منتشر میكند كه تیراژ و شهرت بالایی دارد. روزنامه آساهی طی قراردادی با روزنامه هرالدتریبیون، شش تا هشت صفحه را به این روزنامه میافزاید و همراه با ۲۴ یا ۲۸ صفحه این روزنامه هر روز در ۴۰ هزارنسخه منتشر میكند. علاوه بر این روزنامه آساهی سالانه ۹۰ نمایشگاه مختلف را حمایت و برگزار میكند كه این نمایشگاهها حدود ۵۰میلیون نفر بازدید كننده دارد. این روزنامه مسابقات مختلف ملی و منطقهای نیز برگزار میكند. آساهی شیمبون هماكنون در زمینه بهبود امور اجتماعی و فرهنگی، تحصیلات كودكان، ارائه سریع و دقیق روزنامه به خوانندگان از طریق شبكه توزیع مطبوعات و ایجاد مراكز روزنامه فروشی در منطقه فعال میكند و از شركتهای مختلف در زمینه ایجاد شبكه روزنامهنگاری نیز حمایت و پشتیبانی به عمل میآورد. روزنامه آساهی، روزنامهای سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، ورزشی، فرهنگی، هنری، شهری و پزشكی است. این روزنامه دارای دیدگاه روشنفكرانه و لیبرال است و در مقایسه با روزنامه یومیوری مخاطبان بیشتری نزد دانشگاهیان، دانشجویان، هنرمندان، نویسندگان و روشنفكران دارد.
۳ـ دیگر روزنامههای ژاپن
بعد از دو غول رسانهای معروف كه بالاترین میزان تیراژ انتشار روزانه روزنامه در ژاپن و جهان را دارا هستند، روزنامههایی قرار دارند كه هر چند از لحاظ تیراژ بسیار كمتر از آنها هستند، اما به نوبه خود تیراژ بسیار بالایی دارند. روزنامه ماینیچی یكی از پرتیراژترین نشریههای ژاپن است كه سابقه انتشار آن به سال ۱۸۷۲ میرسد. این روزنامه طی چند چاپ در صبح و عصر و طبق آمار رسمی روی هم دارای تیراژ پنج میلیون و هفتصدهزار نسخه در روز است.
روزنامه ماینیچی در زمینههای مختلف سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی فعالیت دارد و با هدف جذب روشنفكران و تحصیلكردگان منتشر میشود. در عین حال این روزنامه مطالب بسیار زیادی را روزانه برای عموم مردم به چاپ میرساند. روزنامه ماینیچی با توجه به زمینه و هدفگیریاش، در افكارعمومی مردم ژاپن نفوذ بسیار چشمگیری دارد. روزنامه ماینیچی در شهرهای بزرگ ژاپن مانند توكیو، اوزاكا، ناگویا، دارای دفتر مركزی است و در چندین شهر دیگر نیز دفتر دارد. علاوه بر این، بیستویك نمایندگی در كشورهای آسیایی، اروپایی و آمریكا دارد كه مهمترین آنها در واشنگتن، نیویورك، مكزیك، لندن، بن،پاریس، هنگكنگ، قاهره و كوالالامپور واقع شدهاند. این روزنامه حدود پنجهزار نفر كارمند دارد كه بیش از دوهزار آن تحریریه و خبرنگار هستند.
ماینیچی از روزنامههای دست راستی ژاپن است كه درشكلدهی جریانهای اجتماعی در این كشور نقش عمده دارد.
روزنامه رابطه نزدیكی با محافل آمریكایی دارد و از سیاستهای دولت وقت حمایت میكند. این روزنامه ظاهراً مستقل است و به هیچ حزب و جناحی در ژاپن و خارج وابسته نیست و درآمد آن از راه فروش اشتراك و جذب آگهی و انتشار نشریات و كتاب تأمین میشود.گفته میشود افكارعمومی جهان این روزنامه را یك نشریه معتبر میشناسد. دیگر روزنامه نسبتاً پرتیراژ و البته بسیار اثرگذار در افكارعمومی ژاپن، سانكی است. این روزنامه در سال ۱۹۳۳ تأسیس شد.
روزنامه سانكی در چند ویرایش طی صبح و عصر با تیراژی بیش از سه میلیون نسخه در روز منتشر میشود. این روزنامه از لحاظ شمارگان مقام ششم را در ژاپن داراست و بیشترین تیراژ و فروش (اشتراك) آن در اوزاكا است. دفاتر اصلی روزنامه در توكیو، اوزاكا و كیتاكیوشو واقع شده و دارای دفاتر متعدد درشهرهای دیگر ژاپن و همچنین چندین نمایندگی در خارج از كشور است. روزنامه دارای چندین چاپخانه عظیم و مدرن است كه مهمترین آنها در شهرهای اوزاكا، توكیو، كیتاكیوشو قرار دارند.
روزنامه سانكی در مقایسه با دیگر روزنامههای مطرح و مهم ژاپن بیشتر مطالب محلی به چاپ میرساند. سانكی دارای خطمشی محافظهكارانه و دستی راستی است. از اینرو دولت ژاپن همراه با دیگر روزنامههای اصلی ژاپن، جهت زمینهسازی و اعمال پارهای از سیاستهای خویش از آن استفاده میكند. درعین حال روزنامه به دولت و احزاب وابسته نیست و از راه درآمد آگهیها و اشتراك فروش و انتشار مجلات هزینه خویش را تأمین میكند.
از میان روزنامههای مهم انگلیسی زبان در ژاپن میتوان به روزنامه ژاپنتایمز اشاره كرد كه امسال یكصدودهمین سال انتشار خود را جشن میگیرد..
همچنانكه پیشتر گفته شد، روزنامه دیلییومیوری (از خانواده روزنامه یومیوری) و روزنامه آساهی انگلیسی زبان كه به همراه روزنامه هرالدتریبیون چاپ میشود، دیگر روزنامههای انگلیسی زبانی هستند كه از لحاظ تیراژ بعد از ژاپن تایمز قرار دارند. ژاپن تایمز در حال حاضر ۷۰هزار، دیلی یومیوری ۶۰هزار و آساهی انگلیسی زبان به همراه هرالدتریبیون ۴۰هزار نسخه تیراژ دارند. روزنامه ژاپن تایمز روزانه در چهار مرحله چاپ میشود. چاپ اول و دوم روزنامه برای شهرهای دور ارسال و چاپهای بعدی برای توكیو و شهرهای اطراف توزیع میشود. توزیع این روزنامه در توكیو به عهده خودش است اما برای توزیع در شهرهای دیگر با روزنامههای آساهی و یومیوری قرارداد دارد. این روزنامه یكی از اعضاء سهامدار خبرگزاری كیودو است.
روزنامه ژاپنتایمز تا جنگ جهانی دوم دولتی بود و مدیران آن توسط وزارت امورخارجه تعیین میشدند. بعد از جنگ جهانی دوم با اتخاذ سیاست جدید انتشار نشریات از سوی فرمانده آمریكایی، روزنامه خصوصی شد و اكنون به عنوان بخش خصوصی فعالیت میكند. روزنامه دارای چند هفتهنامه، ماهنامه و نشریه دیگر نیز هست. این روزنامه با شعار «همه خبرها بدون ترس و جانبداری» در بالای صفحه اول منتشر میشود.
● خبرگزاریها
تا جنگ جهانی دوم یك خبرگزاری دولتی به نام «دومی» (Domei) در ژاپن فعالیت میكرد كه در سال ۱۹۳۶ تأسیس شده بود. قبل از آن چندین خبرگزاری در ژاپن فعالیت میكردند كه دولت برای كنترل افكارعمومی همه آنها را در هم ادغام كرد و این خبرگزاری را تشكیل داد. بعد از جنگ جهانی دوم، آمریكاییها خبرگزاری دومی را متهم كردند كه انحصار خبر در كشور را در دست دارد و از نظامیگری و جنگ پشتیبانی میكند. بنابراین، این خبرگزاری را منحل كرده و دو خبرگزاری جدید به نامهای «كیودو» (KYODO) و «جی جی پرس» (J.j.Press) تشكیل دادند.
صاحبان و سهامداران خبرگزاری كیودو، پانزده روزنامه عمده و كثیرالانتشار ژاپن و رادیو و تلویزیون ملی (N.H.K) هستند، اما سهامداران خبرگزاری جیجیپرس روزنامهنگاران فعال در رسانههای مختلف میباشند. جی جیپرس دارای ۸۲ دفتر در ژاپن و ۲۹ دفتر در خارج از كشور است و خبرهای خود را به زبانهای ژاپنی و اسپانیولی عرضه میكند. دو خبرگزاری كیودو و جیجیپرس از بدو تأسیس تاكنون فعال هستند و اخبار و گزارشهای خبری رسانههای داخلی و بسیاری از رسانههای خارجی را تأمین میكنند. نظر به اهمیت، گستره فعالیت، شهرت و نفوذ خبرگزاری كیودو، در ادامه به این خبرگزاری پرداخته میشود.
خبرگزاری كیودو شركتی غیردولتی و غیرانتفاعی است كه در نوامبر ۱۹۴۵ در توكیو تأسیس شد. اعضاء سهامدار این خبرگزاری، همچنانكه گفته شد، پانزده روزنامه عمده و معتبر ژاپنی، از جمله یومیوری، آساهی، ماینیچی و سانكی و رادیو و تلویزیون N.H.K هستند. علاوه بر N.H.K و پانزده روزنامه عمده، ۵۹ روزنامه دیگر نیز با این خبرگزاری قرارداد اشتراك دارند و به عضویت خبرگزاری درآمدند. بخشی از هزینه خبرگزاری از راه اجازهٔ ۱۲ طبقه از ساختمان ۳۰ طبقهای این خبرگزاری به یك هتل پنج ستاره تأمین میشود. كیودو دارای ۱۸۵۰ كارمند است كه بیش از هزارنفر آن را اعضای تحریریه تشكیل میدهند.
شعبان علی بهرام پور
ها.شی.مو.تو
