Mamali & Hashimoto

خداحافظ مملی، خداحافظ هاشیموتو و خداحافظ دوستان...

japanese — Sat, 26 Jul 2008 14:40:18 GMT

هر آغازی را پایانی است، جز او که پایان ندارد

دوستان عزیز و بهتر از جان ما

این چند سال گذشته فرصت مناسبی بود تا با شما از صمیم دل بگوییم و بشنویم. این وبلاگ به گواهی برخی از دوستان منبع و مرجعی برای کارهای دانشگاهی و نیز پژوهشهای شما عزیزان بود. برخی نیز از سر علاقه به کشور ژاپن، به این وبلاگ سر زدید و برای دانستن بیشتر که حق شماست، به ما مهر ورزیدید و ما را لایق گفتن و نوشتن تشخیص دادید.

حال گاه آن رسیده است که مملی و هاشیموتو با این دنیای به گمان ما واقعی، اما بنا به رسم، مجازی خداحافظی کنند.

یکی از بهترین هدایای این وبلاگ به ما، دوستی و ارتباط بین مملی و هاشیموتو به عنوان سرمایه ای بس گرانبهاست. در این وبلاگ ما ثابت کردیم که می توان دو نفر ایرانی بود و کار گروهی کرد.

چهار سال و نیم همه با هم بودیم. این وبلاگ برای خاطره می ماند. شاید روزی دوباره بخت یار شد و برگشتیم و نوشتیم. خدا را چه دیدید!

از همه دوستان و خوانندگان وبلاگمان، بخاطر همه چیز تشکر می کنیم...

ママリ　　さようなら

橋本　　　さようなら

みなさん　さようなら

سایوونارا

مملی و هاشیموتو

1387/5/5

حکایت ما !

japanese — Thu, 24 Jul 2008 21:37:18 GMT

برای هر ناکارایی و سهل انگاری ای عذر و بهانه ای هست و جالب اینکه افراد خود را نیز محق میدانند.

* کابینت سازی قول داده که هفته گذشته برای تعمیر بیاید. ولی هر بار که زنگ میزنیم عذری می آورد و شلوغی سر را بهانه میکند. تازه وقتی اعتراض میکنی میگوید چه خبره صبر داشته باشید!

* جایی دو بار زنگ میزنید و پیغام میگذارید که منتظر تماس فوری طرف هستید. می بینید خبری نشد... بعد از دو روز که تماس میگیرید متوجه میشوید که اصلا پیغام به طرف داده نشده و شخص رابط با یک "ببخشید، یادم رفت" کار را تمام میکند.

* به مراکز دولتی یا خصوصی مراجعه میکنید، میگویند برق نداریم! در پاسخ میگویم شما به عنوان یک مرکز معتبر نباید یک موتور برق، برای رفع نیاز و راه انداختن کار ارباب رجوع داشته باشید؟ شما که میدانید وضعیت برق چگونه است آیا نباید ساز و کاری برای هدر نرفتن اینهمه سرمایه در نظر بگیرید؟

* میخواهید با ای.دی.اس. ال به اینترنت وصل شوید و هزار کار و قول و قرار دارید، میبینید نمیشود. تماس میگیرید بامرکز پشتیبانی. خیلی راحت میگویند امروز خطوطمان خراب است! تا فردا صبر کنید! فردا میشود... باز تماس میگیرید و همچنان خطوط مشکل دارند. مجبور میشوید با وجود کلی هزینه ای که بابت ای.دی.اس.ال داده اید، باز به همان روش دایال آپ نفتی، اموراتتان را بگذرانید و عطای این سرویس را به لقایش ببخشید !!

* با شرکتی تماس میگیرید و در مورد خدماتی که ارائه میدهند سوال میکنید. منشی مربوطه به قدری بد و زننده و بی ادبانه جواب میدهد که از فرط عصبانیت ترجیح میدهید گوشی تلفن را قطع کنید.

* از فروشگاهی خرید میکنید. به بهانه نداشتن پول خرد، یه آدامس را به قیمت چند برابر جای پول خرد به زور و اجبار به شما میدهد.

* سوار ماشین میشوید که البته خودش دنیایی دارد... انگار وارد پارک ژوراسیک شده اید که از هر طرف و هر لحظه مانعی سر راه سبز میشود! خیلی باید خوش شانس بود که صحیح و سلامت به خانه بازگشت!

* خواسته یا ناخواسته مجبور به دیدن صحنه های دعوا، فحش و ناسزاگویی در سطح شهر هستید...

* براحتی دروغ میشنوید، آنهم دروغ های شاخدار! ولی خوب... کاری نمیشود کرد و باید شنید!

و...

مدتها بود که خیلی چیزها یادم رفته بود... در این چند روز که به ایران بازگشته ام خیلی زود همه چیز جای خودش را بازیافت...

چرا این موارد را در ژاپن نمیبینم؟... واقعا چرا؟... ساعتها فکر میکنم... نمیدانم، نمیدانم....

مملی

خوش اومدم !

japanese — Mon, 21 Jul 2008 21:34:18 GMT

چند روزی است که قدم به میهن عزیزمان ایران گذاشته ام... احساسی که انسان در کنار خانواده و دوستان آنهم در کشور و شهر خود دارد واقعا لذت بخش است.

بعد از یکسال و نیم که وارد شدم، چهره شهر رو کمی متفاوت دیدم. از اون ماشینهای درب و داغون خبری نیست و ماشاله ملت همه وضعشون خوب شده و پز ماشین و گوشی موبایل و آپارتمان و ویلاهاشون رو بهم میدن!! خیابان های جدید، پل های جدید، قوانین جدی تر راهنمایی و رانندگی، پلیس نامحسوس و ... برایم جالب بود.

خوب، شاعر میگه عیبش که گفتی، حسنش را هم بگو!!

حضور شما عرض شود که برای من معتاد به اینترنت، کار با دایال آپ فتیله ای، شکنجه ای بس طاقت فرسا بود!! با هزار پرس و جو متوجه شدیم که سرویس ای.دی.اس.الی هم وجود دارد، مراجعه کردیم و با برگه ای از تعرفه ها روبرو شدیم! سرعت،حجم و زمان و غیره... القصه یکی اش را انتخاب کردیم و گفتند ۱۰ روزی صبر کنید تا وصل شود...

دیروز هم به مورد جالبی برخوردم... ظهر رفتم بانک که کمی پول از حسابم دریافت کنم دیدم کارمندان نشسته اند و گل میگویند و گل میشنوند!! مشتری ای هم در بانک نیست!! با خود گفتم عجب، چه خبره!! رفتم جلو و گفتم آقا پول میخوام... گفت: آقا برق نداریم!! گفتم: خوب من چکار کنم؟ خیلی راحت گفت: یا وایسا برق بیاد یا برو فردا بیا!!...

ادامه دارد...

مملی

ناخشنودي و ياس دركشور آفتاب تابان

japanese — Sat, 19 Jul 2008 21:09:18 GMT

طبق گزارش ٢٦ مارس ٢٠٠٦ بانك جهاني، رشد ٢.٨ درصدي پيش بيني شده اقتصاد ژاپن براي سال ٢٠٠٦نشانگرآنست كه سرانجام اين كشوردوره طويل ده ساله ركود خود را سپري كرده است. اما ميليون ها جوان ژاپني آينده خود را تضمين شده نمي بينند. آنان از زماني كه اين كشوردريك دهه پيش به ورطه ركود اقتصادی افتاد ، آموخته اند كه بايد روزمره زندگي كنند.

خانم « هيروكو نومورا » (١) كه جواني ٢٨ ساله است، از زمان فارغ التحصيلي خود ازدانشگاه « وسدا» ي (٢) توكيو درمارس ٢٠٠٠، در وضع دشواري بسرمي برد. در آن سال براي نخستين بار، ميزان استخدام (٣) فارغ التحصيلان جوان از مرز ٦٠% گذشت و به ٥٥.٨% نزول كرد. خانم نومورا مانند برخي دوستانش، بي كاربه حال خود رها شد. او مي گويد : « پس ازارسال حدود شصت « شرح حال کاری»، آماده پذيرش هرپستي بودم ». او كه زماني قصد داشت طراح شود، سرانجام دريك شركت تبليغاتي با حقوق ماهانه ١٥٠ هزار ين (برابر١٠٥٠ يورو) استخدام شد. وي با وجود آنكه سريعا دلسرد شده بود مي گويد : « از اينكه از بي كاري نجات پيدا كرده بودم خوشحال بودم ». اوبا توجه به اينكه شرايط كاري و حقوقی اش به نظر نمي رسيد تحول يابد ادامه مي دهد: « اضافه كاري ها، استرس و اتلاف وقت در وسايل حمل و نقل، همگي، به قيمت سلامتي ام تمام شده اند ». سرانجام خانم نومورا ترجيح داد استعفا دهد.

هرچند اطلاعات منتشره درآوريل اميدوار كننده ترهستند (براي نخستين بارازسال ١٩٩٥، تعداد قراردادهاي دائمي (٤) بسيار بيش از قراردادهاي موقت (٥) شده است) (٦)، اما هزاران جوان با همان مشكلات مواجه اند چراكه تعداد پست هاي خالي شديدا كاهش يافته است.

در Young Hallo Work (آژانس كاريابي مخصوص افراد زير٣٠ سال) واقع درتوكيو مقابل ايستگاه « شيبويا » (٧) (يكي ازمحلات شلوغ پايتخت)، غلغله است. صدها جوان به اميد يافتن قرارداد كار دائمي كه آنها را ازمشاغل كاذب نجات دهد، به آنجا مي روند. بنا به آخرين آماررسمي، ژاپن در سال ٢٠٠٤ حدود ٤ ميليون freeter بين ١٥ تا ٣٤ سال داشت. نو واژه freeter ازواژه انگليسي free (آزاد) و واژه آلماني Arbeiter (شاغل) تشكيل شده و در وهله نخست به معناي جواناني است كه از پذيرش عرف معمول كاري (شغل دائمي) سرباز زده و قراردادهاي موقت را برمي گزينند. البته با آغازبحران كنوني، ديگر تقريبا چنين انتخابي وجود ندارد و مشاغل كاذب در اغلب موارد به جوانان تحمیل می شود. اكنون ديگر freeter ها يك پنجم جوانان شاغل ١٥ تا ٣٤ ساله را تشكيل مي دهند. درآمد ماهانه آنها بين ١٠٠ تا ٢٠٠ هزار ين يعني حدود يك سوم درآمد يك فرد شاغل معمولي است.

مسئله نگران كننده ديگرمربوط به افزايش شديد تعداد Nito ها است(Nito واژه اختصاري NEET انگليسي معادل not in education, employment or training است يعني كسي كه نه تحصيل مي كند، نه كار مي كند و نه دوره مي بيند) : ٤٠% از آنان هيچ گونه شايستگي وعملاهيچ گونه بختي براي ورود به جامعه ندارند و ازآنجائي كه هرگزكارنكرده اند، كوچكترين حق بي كاري نيزدريافت نمي كنند. تعداد اين افراد حدود ٨٥٠ هزار نفر برآورد مي شود. فقرعمومي روبه رشد جامعه ژاپن ناشي ازهمين امراست. ميزان فقر(بيانگرتعداد كساني كه درآمدشان كمترازنصف درآمد متوسط كشوراست) تعيين شده توسط سازمان همكاري و توسعه اقتصادي (٨) در سال ٢٠٠٥ بيش از١٤% يعني سه برابر بيش ازدانمارك يا سوئد، بود. ازبيست و پنج كشورعضو اين سازمان، تنها ايالات متحده ومكزيك آمار بدتري نسبت به ژاپن دارند.

اگردراواخر دهه ٧٠ ، اكثريت عظيمي ازژاپني ها متعلق به طبقه متوسط ( chûryû) بودند، سي سال پس از آن اغلب اذعان مي كنند كه تحول اقتصادي اخيركشورباعث به وجودآمدن « جامعه سطح پائين » (karyû shakai) شده و به برابرسازی اجتماعي كه دهه ها در اوج خود بود پايان داده است. « آستوشي ميورا» (٩) نويسنده « karyû shakai » (١٠)(اثري كه ازهنگام چاپ اول درسپتامبر ٢٠٠٥ نزديك يك ميليون نسخه فروش كرده) مي گويد : « اكثرافراد اين طبقه جديد را جوانان و سالخوردگان تشكيل مي دهند ».

آستوشي ميورا ادامه مي دهد : « درسال ١٩٥٥ با به قدرت رسيدن حزب ليبرال دموكرات (١١) كه به مدت ٤٠ سال صنحه سياسي ژاپن را دردست داشت و هدفش رساندن ژاپن به ميان كشورهاي صنعتي جهان بود، نظام اقتصادي و اجتماعي ای به وجود آمد كه اكنون كاملا از بين رفته است. ما شاهد پيدايش چيزي به نام « سيستم ٢٠٠٥» هستيم كه قطعا دردست حزب ليبرال دموكرات است اما ديگر از انگيزه مشترك براي سعادتمند كردن اكثر افراد جامعه برخوردار نيست». پديده عامل آنچه كه آستوشي ميورا سيستم ٢٠٠٥ (2005nen taisei) مي نامد، دردهه ٨٠ آغاز شد. در آن زمان « رونالد ريگان »، رئيس جمهور آمريكا، تصميم به اجراي سياست قيد و بند زدائي، كاهش ماليات و مخارج دولتي گرفت كه به واسطه آن اقتصاد آمريكا دوباره شكوفا و اين جهت يابي فوق ليبرال براي رهبران ژاپن الگو شد.

روياي حصول ثروت آسان

ماشين اقتصاد ژاپن به رغم ميلياردهای تزريقي به راه نيافتاد. بنابراين مقامات دولت، برنامه رفرم هاي ساختاري و قوانین زدائی را آغاز كردند كه به بيكاري انجاميد (١٢) و كاركرد كل جامعه را بارديگر زيرسوال برد. طي نيمه نخست دهه ٩٠، تعداد زيادي ازشركت ها ساختار خود را دوباره تغيير دادند. شركت هائي كه نقش كليدي در ورود فارغ التحصيلان جوان به زندگي اجتماعي داشتند، بطرز قابل توجهي شروع به كاهش استخدام آنها كردند(به مقاله Sanford M.Jacoby درهمین شماره رجوع شود). اين امر براي اين گروه سني كه به سختي درس خوانده بودند تا بتوانند در بهترين موسسات آموزشي (ضامن استخدام درشركت هاي بزرگ و كاردائمي و ميزان حقوق برحسب سابقه خدمت) ادامه تحصيل دهند، شوك سختي بود.

حقوق بگيران مسن تر نيز از اين قائله ايمن نماندند. آنهائي كه تمام زندگي خود را براي پيشرفت شركتشان گذاشته بودند و اغلب از آنها با عنوان « سربازهاي كوچك » ياد مي شد نيز، قرباني موج اخراج ها شدند. برخي از اين افراد كنارزده شده، بدليل فقدان قدرت تحمل اين امر، خودكشي كردند. تعداد اين افراد در سال ١٩٧٨ كمي بيش از بيست هزار نفر بود. اين ميزان در سال ٢٠٠٥ به حدود سي و دو هزار تن رسيد. آقاي « هيسائو ساتو » (١٣)، رئيس انجمن Kumo no Ito (تارعنكبوت) كه وظيفه اش جلوگيري ازخودكشي افراد مسن (كه بويژه آسيب پذيرند) است، مي گويد بنا برآماراداره پليس ملي، ازسال ١٩٨٩ تا كنون حدود چهارصد و پنجاه هزارنفر خودكشي كرده اند. از نظر« توموهيرو اوتسوكي » (١٤)(نويسنده آثاربسياري درهمين باب) اين عود خودكشي ناشي ازسياست اقتصادي دولت است. او مي گويد : « ژاپن تحت مسئوليت دولت كويزومي، سياست نئوليبرال تقليدي از ايالات متحده را بدوش مي كشد. اين سياست به صورت عدم تعهد فزاينده دولت جلوه مي كند. طرح خصوصي سازي پست كه در تابستان ٢٠٠٥ اعلام شد، جديدترين نمونه بارز آن است. وانگهي اين جهت يابي سياسي رسوائي هاي زيادي به بار آورد ازجمله رسوائي اواخر سال گذشته در باب عدم رعايت استانداردهاي ضدزلزله ازسوي بساز و بفروش ها. (...)همگي اين عوامل در تشديد احساس عدم امنيت در ميان مردم نقش داشته است. (...) به علاوه ژاپن عملا به بيكاراني كه نمي توانند براي يافتن شغل، روي كمك هزينه ها حساب كنند چيزي نمي دهد. جوانان نيز آينده روشني ندارند وعدم تمايل آنها به ادامه زندگي قابل درك است ».

مسئله خودكشي براي آنكه مقامات دولت به آن توجه كنند به اندازه كافي دردناك و دشواراست. وزارت بهداشت و كار، هدف خود را كاهش تعداد خودكشي ها به بيست و دو هزار نفر تا سال ٢٠١٠ اعلام كرده اما آقاي ساتو در اين مورد بدبين است. او مي گويد : « مقامات دولت يك كميسيون مسئول پيش گيري ازخودكشي كه ازبودجه اي ١ميليارد يني برخورداراست، تشكيل داده اند. اگرآماركشته شدگان سوانح رانندگي را با خودكشي مقايسه كنيم، ملاحظه مي شود كه ميزان اولي ٤.٤ برابركمترازدومي است. با اين وجود بودجه اي ١٠٠٠ ميليارد يني براي كاهش تعداد كشته شدگان سوانح رانندگي اختصاص داده اند ».

خوشبختانه تمامي قربانيان اين تنش هاي اقتصادي تصميم به خودكشي نگرفته اند. بسياري از آنان راه خروج سريع خود از اين وضع را درموفقيت كارفرمايان جوان برآمده ازاقتصاد جديد مي بينند. اينكه افرادي چون آقايان تاكافومي هوري و يا ماسايوشي سون (روساي به ترتيب Livedoor و Softbank) موفق به جلب تعداد افرادي شده اند كه تصور مي كنند راه حل تمامي مشكلات دراقتصاد نئوليبرال است، صحت دارد. ازنظرآقاي كويزومي، با آنان بودن به معناي قرار گرفتن درصف فاتحين (kachi gumi) بود. حمايت وي از آقاي هوري، كانديداي مستقل هيروشيما، به هنگام انتخابات مجلس درسپتامبر ٢٠٠٥ (١٥)، كاملا بيانگر اينگونه نگرش است. وانگهي اين طرزتفكركه تمامي افراد جامعه مي توانند ازاين سياست نافع شوند، در پيروزي آسان آقاي كويزومي نقش داشت. اما آقاي هوري با نشان دادن سستي بنيادهائي كه دولت قصد داشت برروي آنها كل سياست اقتصادي و اجتماعي خود را بنا كند، وارد جريان حساب هاي جعلي شد. ژاپن طي چند روز اميد خود را از دست داد و مردم اين كشورمتوجه شدند كه هنوزبايد زماني را با مشكلات اجتماعي خود سركنند. پيري و انزواي روزافزون افراد مسن اين وضعيت را بهبود نمي بخشد.

نگرش جديد Nissin (غول کشت و صنعت ومتخصص توليد رشته هاي آماده كه اميدوار است توليد محصولاتش را كه ويژه افراد كم درآمد است، افزايش دهد) معني داراست. همانگونه كه رئيس آن، « آندو كوكي » (١٦)، اخيرا گفته است، ما شاهد پيدايش طبقه اجتماعي بي بضاعتي هستيم كه طي سالهاي آينده وسيع ترخواهد شد. بنابراين بايد با توليد محصولات مناسب اين قشر، خود را براي اين پديده آماده كنيم. (١٧) چند برابر شدن محصولات ارزان قيمت همچنين، بازتاب افزايش جمعيتي است كه بيش از پيش در تنظيم مخارج خود با مشكل مواجه است. (١٨)

مدت هاي مديدي، پس اندازاصلي اكثرخانوارها امكان ادامه روياي جامعه اي بدون مشكلات عظيم را داد. خانم « سايوري شيرايشي » (١٩)(اقتصاد دان) مي گويد : « اكنون يك پنجم خانوارها كمتر از٥٠٠هزار ين (معادل ٣٥٠٠ يورو) پس انداز دارند كه مبلغ ناچيزي است.» او بويژه خاطرنشان مي سازد كه در سال ٢٠٠٤ تعداد خانوارهاي بهره مند از كمك هزينه هاي اجتماعي (seikatsu hogo) براي نخستين بار از مرزنمادين ميليوني گذشته است . [درحاليكه م.] اين تعداد در سال ١٩٩٢، در فرداي ترکیدن حباب رونق مالی ، تنها پانصد و هشتاد هزار نفربود.

پاورقي

١- Hiroko Nomura

٢- Waseda

٣- تعداد جواناني كه يك سال پس از فارغ التحصيلي كار پيدا مي كنند.

٤- CDI : contrats à durée indéterminée

٥- CDD : contrats à durée déterminée

٦- برگرفته از روزنامه Asahi Shimbun، مورخ ٨ آوريل ٢٠٠٦، چاپ توكيو.

٧- Shibuya

٨- OCDE : Organisation de coopération et de développement économiques

٩- Astushi Miura

١٠- آستوشي ميورا،shakai Karyû ، Kobunsha، توكيو، ٢٠٠٥.

١١- PLD : Parti libéral démocrate

١٢- نرخ رسمي بيكاري در اوايل دهه 90 بطور متوسط به ٢%، مابين سالهاي ٢٠٠٢ تا ٢٠٠٤ به ٥.٥% و در سال ٢٠٠٥ به حدود ٤% رسيد.

١٣- Hisao Sato

١٤- Tomohiro Otsuki

١٥- با اين حال آقاي هوري پيروز نشد.

١٦- Ando Koki

١٧- برگرفته از مصاحبه وي با روزنامه Asahi Shimbun مورخ ١٢ اكتبر ٢٠٠٥.

١٨- طبق نظرسنجي صورت گرفته توسط روزنامه Yomiuri Shimbun، ٨١% افراد موردمطالعه معتقد بودند كه شكاف اجتماعي در ژاپن تشديد شده و ٥٦% از آنان، طرح اصلاحات دولت كويزومي را مسئول مستقيم آن مي دانستند. رجوع شود به روزنامه Yomiuri Shimbunمورخ ١٤ مارس ٢٠٠٦، چاپ توكيو.

١٩- Sayuri Shiraishi

http://ir.mondediplo.com/imprimer.php3?id_article=897

ها.شی.مو.تو

رسانه‌ها و نظام رسانه‌ای ژاپن- بخش دوم ( ادامه دارد...)

japanese — Sat, 19 Jul 2008 20:59:18 GMT

روزنامه دارای بخشها و زیرمجموعه گسترده‌ای است. شركت یومیوری دارای روزنامه دیلی‌یومیوری است كه به زبان انگلیسی با تیراژ ۶۰هزار نسخه در سه شهر توكیو، اوزاكا و شیبو چاپ و منتشر می‌شود. برخلاف روزنامه یومیوری كه در آن هیچ كارمند خارجی كار نمی‌كند، در روزنامه انگلیسی زبان دیلی یومیوری حدود ۵۰ نفر خارجی كار می‌كنند. روزنامه دیلی‌یومیوری از لحاظ شمارگان، بعد از روزنامه انگلیسی زبان ژاپن تایمز قرار دارد.
یومیوری هفتگی از دیگر زیرمجموعه‌های شركت روزنامه یومیوری است كه به زبان انگلیسی منتشر می‌شود. روزنامه ورزشی هوشی شیمبون، یكی از پرتیراژترین نشریه‌های ورزشی است كه با تیراژی حدود ۲میلیون نسخه و با حمایت روزنامه یومیوری به چاپ می‌رسد. روزنامه در حال حاضر، فعالیت گسترده‌ای را در زمینه‌های فرهنگی و ورزشی انجام می‌دهد و با راه‌اندازی اركسترسمفونیك یومیوری، نمایشها و اپراها و اختصاص جوایز برای این منظور شهرتی به دست آورده است. یكی دیگر از زیرمجموعه‌های روزنامه یومیوری، تیم حرفه‌ای بیسبال «یومیوری جایانت» اولین تیم حرفه‌ای بیسبال در ژاپن است. این مجموعه علاوه بر درآمدزایی، در نهایت به جذب مخاطب و افزایش اشتراك روزنامه كمك می‌كند.
یكی از مهمترین ویژگیهای این روزنامه، راه‌اندازی سازمان افكارسنجی است كه به‌طور مرتب تغییر و تحولات جامعه را رصد می‌كند. مدیران یومیوری از طریق افكارسنجی دریافته‌اند كه اینترنت سبب خواهد شد تیراژ آنها طی سالهای آینده افزایش چشمگیری نداشته باشد. از این‌رو سرمایه‌گذاری زیادی در این بخش انجام داده و خود را روزآمد نگه می‌دارند. صاحبان این شركت اینترنت و روزنامه آساهی را مهمترین رقیب خود می‌دانند. روزنامه یومیوری كه حدود ۱۵سال قبل حداقل یك میلیون نسخه كمتر از آساهی تیراژ داشته، با سرمایه‌گذاری در بخش توزیع و ارتقای استراتژی فروش رقیب خود را پشت سرگذاشته است. صاحبان این شركت معتقدند سازمان افكارسنجی، نبض تغییر و تحولات جامعه را به آنها نشان می‌دهد و آنها با توجه به داده‌های افكارسنجی، برنامه‌ریزی و سیاستگذاری می‌كنند.

۲ـ روزنامه آساهی شیمبون
شركت روزنامه آساهی دیگر غول رسانه‌ای ژاپن است كه روزنامه معتبر آساهی و چندین نشریه وابسته را منتشر می‌كند.
روزنامه آساهی همان‌طور كه پیشتر گفته شده در سال ۱۸۷۹ میلادی در شهر اوزاكا تأسیس شد. در طول نزدیك به ۱۲۷ سال انتشار، این روزنامه از همه جهات رشد قابل توجهی داشته است. روزنامه آساهی دفتر اصلی خود را از شهر اوزاكا به شهرهای توكیو، شیبو، ناگویا، فوكوكا و هكایدو گسترش داد. این روزنامه در حال حاضر علاوه بر شهرهای مذكور و دیگر شهرهای مهم ژاپن در هنگ‌كنگ، سنگاپور، نیویورك، لس‌آنجلس، لندن و هیرلن هلند برای ژاپنیهای مستقر در آن كشورها همزمان منتشر می‌شود.
این روزنامه براساس باورها و شعارهای زیر منتشر می‌شود:
▪ منصف و بی‌تعصب بودن؛ در حمایت از آزادی بیان، مساعدت در ایجاد یك ملت دموكرات و تلاش برای تأمین صلح جهانی
▪ وقف خود در امور رفاهی ملت، عدالت و انسانیت؛ طرد هرگونه خشونت، فساد و رشوه‌خواری
▪ گزارش كردن منصفانه و بدون تعلل واقعیت؛ حفظ دیدگاه لیبرال و بدون تعصب هیأت‌تحریریه
▪ تقویت بردباری و تساهل در همه اوقات؛ حفظ احساس مسئولیت و رعایت حیثیت افراد بدون قربانی كردن دیگران.
روزنامه آساهی دومین روزنامه پرتیراژ در ژاپن و جهان است. این روزنامه در صبح و عصر با چند چاپ روی هم در ۱۲ میلیون نسخه منتشر می‌شود كه بیش از هشت‌‌میلیون آن در صبح و بقیه در بعدازظهر انتشار می‌یابد. نكته جالب این است كه بیش از شش‌میلیون وپانصدهزار نسخه از كل شمارگان این روزنامه كه بیش از ۵۰درصد را شامل می‌شود در توكیو پایتخت ژاپن و بقیه در شهرهای دیگر منتشر می‌شود.
مطابق آمار این روزنامه، ۹۹درصد از تیراژ روزنامه از طریق اشتراك به خانه‌های افراد تحویل می‌گردد. این روزنامه ۶۲۷۵نفر كارمند (۵۵۷۵ نفر مرد و ۷۰۰ نفر زن) دارد كه از این تعداد ۲۶۷۷ نفر تحریریه (شامل ۲۲۹۲ نفر مرد و ۳۸۵ نفر زن) و ۴۳ نفر نویسنده ارشد هستند. این روزنامه دارای ۸۰۰ خبرنگار در داخل ژاپن است. روی هم ۳۲۰۰ ایستگاه توزیع برای این روزنامه فعالیت می‌كنند كه دارای ۸۲۰۰ كارمند تمام وقت و پاره‌وقت هستند. روزنامه آساهی برای انتشار روزانه خود، از ۱۹۰۰ تن كاغذ، ۲۹ تن جوهر و ۱۶۰۰ كامیون برای توزیع استفاده می‌كند. روزنامه آساهی علاوه بر دفاتر اصلی ۴۳ دفتر عمومی و منطقه‌ای، ۲۴۶ دفتر در شهرهای ژاپن، ۲۶ دفتر در خارج از كشور (كه از این تعداد ۱۵ دفتر در آسیا قرار دارند) و ۵۱ خبرنگار در كشورهای خارجی دارد. این روزنامه از لحاظ ساختاری، دارای اداره طرحهای استراتژیك است كه در ارتباط با مدیریت تجاری سازمان، توسعه منابع انسانی، توزیع روزنامه و نظرخواهی از خوانندگان روزنامه اقدام و برنامه‌های استراتژیك روزنامه را تدوین می‌كند. روزنامه آساهی خصوصی و مستقل است كه درآمد اصلی آن از طریق حق اشتراك، چاپ آگهی، انتشار مجلات، كتاب و سایر فعالیتهای اقتصادی جانبی تأمین می‌‌شود. روزنامه آساهی یكی از بزرگترین ناشران مجلات و كتاب در ژاپن است.
این روزنامه در طول سال ۵۰۰ عنوان مجله و ۷۰۰ عنوان كتاب به چاپ می‌رساند. مطابق آمار روزنامه در سال ۲۰۰۴ مبلغ ۵۸۴۷ تریلیون ین در ژاپن خرج تبلیغات شده كه از این رقم ۱۰۵۶ تریلیون ین مربوط به روزنامه‌ها و بقیه مربوط به رادیو و تلویزیون و سایر رسانه‌هاست. روزنامه آساهی توانست یك هفتم آگهیهای روزنامه‌ها را در این سال جذب كند. همچنین روزنامه آساهی در این سال ۹/۴۰۶ میلیارد ین برابر با ۸/۳ میلیارد دلار درآمد ناشی از فروش روزنامه داشته است. روزنامه در حال حاضر دارای دو فروند جت و پنج فروند هلی‌كوپتر است كه برای رفع نیازهای روزانه از آنها استفاده می‌كند. روزنامه آساهی علاوه بر انتشار چندهفته‌نامه، دو هفته‌نامه، مجلات و كتاب به زبان ژاپنی، یك مجله هفتگی به نام ایرا به زبان انگلیسی منتشر می‌كند كه تیراژ و شهرت بالایی دارد. روزنامه آساهی طی قراردادی با روزنامه هرالدتریبیون، شش تا هشت صفحه را به این روزنامه می‌افزاید و همراه با ۲۴ یا ۲۸ صفحه این روزنامه هر روز در ۴۰ هزارنسخه منتشر می‌كند. علاوه بر این روزنامه آساهی سالانه ۹۰ نمایشگاه مختلف را حمایت و برگزار می‌كند كه این نمایشگاهها حدود ۵۰میلیون نفر بازدید كننده دارد. این روزنامه مسابقات مختلف ملی و منطقه‌ای نیز برگزار می‌كند. آساهی شیمبون هم‌اكنون در زمینه بهبود امور اجتماعی و فرهنگی، تحصیلات كودكان، ارائه سریع و دقیق روزنامه به خوانندگان از طریق شبكه توزیع مطبوعات و ایجاد مراكز روزنامه فروشی در منطقه فعال می‌كند و از شركتهای مختلف در زمینه ایجاد شبكه روزنامه‌نگاری نیز حمایت و پشتیبانی به عمل می‌آورد. روزنامه آساهی، روزنامه‌ای سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، ورزشی، فرهنگی، هنری، شهری و پزشكی است. این روزنامه دارای دیدگاه روشنفكرانه و لیبرال است و در مقایسه با روزنامه یومیوری مخاطبان بیشتری نزد دانشگاهیان، دانشجویان، هنرمندان، نویسندگان و روشنفكران دارد.

۳ـ دیگر روزنامه‌های ژاپن
بعد از دو غول رسانه‌ای معروف كه بالاترین میزان تیراژ انتشار روزانه روزنامه در ژاپن و جهان را دارا هستند، روزنامه‌هایی قرار دارند كه هر چند از لحاظ تیراژ بسیار كمتر از آنها هستند، اما به نوبه خود تیراژ بسیار بالایی دارند. روزنامه ماینیچی یكی از پرتیراژترین نشریه‌های ژاپن است كه سابقه انتشار آن به سال ۱۸۷۲ می‌رسد. این روزنامه طی چند چاپ در صبح و عصر و طبق آمار رسمی روی هم دارای تیراژ پنج میلیون و هفتصدهزار نسخه در روز است.
روزنامه ماینیچی در زمینه‌های مختلف سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی فعالیت دارد و با هدف جذب روشنفكران و تحصیل‌كردگان منتشر می‌شود. در عین حال این روزنامه مطالب بسیار زیادی را روزانه برای عموم مردم به چاپ می‌رساند. روزنامه ماینیچی با توجه به زمینه و هدف‌گیری‌اش، در افكارعمومی مردم ژاپن نفوذ بسیار چشمگیری دارد. روزنامه ماینیچی در شهرهای بزرگ ژاپن مانند توكیو، اوزاكا، ناگویا، دارای دفتر مركزی است و در چندین شهر دیگر نیز دفتر دارد. علاوه بر این، بیست‌ویك نمایندگی در كشورهای آسیایی، اروپایی و آمریكا دارد كه مهمترین آنها در واشنگتن، نیویورك، مكزیك، لندن، بن،پاریس، هنگ‌كنگ، قاهره و كوالالامپور واقع شده‌اند. این روزنامه حدود پنج‌هزار نفر كارمند دارد كه بیش از دوهزار آن تحریریه و خبرنگار هستند.
ماینیچی از روزنامه‌های دست راستی ژاپن است كه درشكل‌دهی جریانهای اجتماعی در این كشور نقش عمده دارد.
روزنامه رابطه نزدیكی با محافل آمریكایی دارد و از سیاستهای دولت وقت حمایت می‌كند. این روزنامه ظاهراً مستقل است و به هیچ حزب و جناحی در ژاپن و خارج وابسته نیست و درآمد آن از راه فروش اشتراك و جذب آگهی و انتشار نشریات و كتاب تأمین می‌شود.گفته می‌شود افكارعمومی جهان این روزنامه را یك نشریه معتبر می‌شناسد. دیگر روزنامه نسبتاً پرتیراژ و البته بسیار اثرگذار در افكارعمومی ژاپن، سانكی است. این روزنامه در سال ۱۹۳۳ تأسیس شد.
روزنامه سانكی در چند ویرایش طی صبح و عصر با تیراژی بیش از سه میلیون نسخه در روز منتشر می‌شود. این روزنامه از لحاظ شمارگان مقام ششم را در ژاپن داراست و بیشترین تیراژ و فروش (اشتراك) آن در اوزاكا است. دفاتر اصلی روزنامه در توكیو، اوزاكا و كیتاكیوشو واقع شده و دارای دفاتر متعدد درشهرهای دیگر ژاپن و همچنین چندین نمایندگی در خارج از كشور است. روزنامه دارای چندین چاپخانه عظیم و مدرن است كه مهمترین آنها در شهرهای اوزاكا، توكیو، كیتاكیوشو قرار دارند.
روزنامه سانكی در مقایسه با دیگر روزنامه‌های مطرح و مهم ژاپن بیشتر مطالب محلی به چاپ می‌رساند. سانكی دارای خط‌مشی محافظه‌كارانه و دستی راستی است. از این‌رو دولت ژاپن همراه با دیگر روزنامه‌های اصلی ژاپن، جهت زمینه‌سازی و اعمال پاره‌ای از سیاستهای خویش از آن استفاده می‌كند. درعین حال روزنامه به دولت و احزاب وابسته نیست و از راه درآمد آگهیها و اشتراك فروش و انتشار مجلات هزینه خویش را تأمین می‌كند.
از میان روزنامه‌های مهم انگلیسی زبان در ژاپن می‌توان به روزنامه ژاپن‌تایمز اشاره كرد كه امسال یكصدودهمین سال انتشار خود را جشن می‌گیرد..
همچنان‌كه پیشتر گفته شد، روزنامه دیلی‌یومیوری (از خانواده روزنامه یومیوری) و روزنامه آساهی انگلیسی زبان كه به همراه روزنامه هرالدتریبیون چاپ می‌شود، دیگر روزنامه‌های انگلیسی زبانی هستند كه از لحاظ تیراژ بعد از ژاپن تایمز قرار دارند. ژاپن تایمز در حال حاضر ۷۰هزار، دیلی یومیوری ۶۰هزار و آساهی انگلیسی زبان به همراه هرالدتریبیون ۴۰هزار نسخه تیراژ دارند. روزنامه ژاپن تایمز روزانه در چهار مرحله چاپ می‌شود. چاپ اول و دوم روزنامه برای شهرهای دور ارسال و چاپهای بعدی برای توكیو و شهرهای اطراف توزیع می‌شود. توزیع این روزنامه در توكیو به عهده خودش است اما برای توزیع در شهرهای دیگر با روزنامه‌های آساهی و یومیوری قرارداد دارد. این روزنامه یكی از اعضاء سهام‌دار خبرگزاری كیودو است.
روزنامه ژاپن‌تایمز تا جنگ جهانی دوم دولتی بود و مدیران آن توسط وزارت امورخارجه تعیین می‌شدند. بعد از جنگ جهانی دوم با اتخاذ سیاست جدید انتشار نشریات از سوی فرمانده آمریكایی، روزنامه خصوصی شد و اكنون به عنوان بخش خصوصی فعالیت می‌كند. روزنامه دارای چند هفته‌نامه، ماهنامه و نشریه دیگر نیز هست. این روزنامه با شعار «همه خبرها بدون ترس و جانبداری» در بالای صفحه اول منتشر می‌شود.

● خبرگزاریها
تا جنگ جهانی دوم یك خبرگزاری دولتی به نام «دومی» (Domei) در ژاپن فعالیت می‌كرد كه در سال ۱۹۳۶ تأسیس شده بود. قبل از آن چندین خبرگزاری در ژاپن فعالیت می‌كردند كه دولت برای كنترل افكارعمومی همه آنها را در هم ادغام كرد و این خبرگزاری را تشكیل داد. بعد از جنگ جهانی دوم، آمریكاییها خبرگزاری دومی را متهم كردند كه انحصار خبر در كشور را در دست دارد و از نظامیگری و جنگ پشتیبانی می‌كند. بنابراین، این خبرگزاری را منحل كرده و دو خبرگزاری جدید به نامهای «كیودو» (KYODO) و «جی جی پرس» (J.j.Press) تشكیل دادند.
صاحبان و سهامداران خبرگزاری كیودو، پانزده روزنامه عمده و كثیرالانتشار ژاپن و رادیو و تلویزیون ملی‌ (N.H.K) هستند، اما سهامداران خبرگزاری جی‌جی‌پرس روزنامه‌نگاران فعال در رسانه‌های مختلف می‌باشند. جی‌ جی‌پرس دارای ۸۲ دفتر در ژاپن و ۲۹ دفتر در خارج از كشور است و خبرهای خود را به زبانهای ژاپنی و اسپانیولی عرضه می‌كند. دو خبرگزاری كیودو و جی‌جی‌پرس از بدو تأسیس تاكنون فعال هستند و اخبار و گزارشهای خبری رسانه‌های داخلی و بسیاری از رسانه‌های خارجی را تأمین می‌كنند. نظر به اهمیت، گستره فعالیت، شهرت و نفوذ خبرگزاری كیودو، در ادامه به این خبرگزاری پرداخته می‌شود.
خبرگزاری كیودو شركتی غیردولتی و غیرانتفاعی است كه در نوامبر ۱۹۴۵ در توكیو تأسیس شد. اعضاء سهامدار این خبرگزاری، همچنان‌كه گفته شد، پانزده روزنامه عمده و معتبر ژاپنی، از جمله یومیوری، آساهی، ماینیچی و سانكی و رادیو و تلویزیون N.H.K هستند. علاوه بر N.H.K و پانزده روزنامه عمده، ۵۹ روزنامه دیگر نیز با این خبرگزاری قرارداد اشتراك دارند و به عضویت خبرگزاری درآمدند. بخشی از هزینه خبرگزاری از راه اجازهٔ ۱۲ طبقه از ساختمان ۳۰ طبقه‌ای این خبرگزاری به یك هتل پنج ستاره تأمین می‌شود. كیودو دارای ۱۸۵۰ كارمند است كه بیش از هزارنفر آن را اعضای تحریریه تشكیل می‌دهند.

شعبان علی بهرام پور

ها.شی.مو.تو

رسانه‌ها و نظام رسانه‌ای ژاپن - بخش نخست (ادامه دارد...)

japanese — Sat, 19 Jul 2008 20:58:18 GMT

● اشاره:
"روزنامه نگاران ایرانی در سال گذشته برای بازدید از جراید و مراكز خبری كشورهای لبنان، انگلستان، فرانسه ، آلمان و ژاپن به صورت گروه های در حدود ده نفره به این كشورها سفر كردند . شصت و پنجمین شماره فصلنامه رسانه با چاپ مطالب مرتبط با این سفرها ، ویژه نامه ی سفرهای مطبوعاتی را منتشر كرد. این یاداشت ،گزارشی است از سفر به ژاپن و دیدار از مراكز خبری و مطبوعاتی این كشور. لازم به ذكر است كه متن این گزارش بدون گالری عكس ، در شماره یاد شده رسانه چاپ شده است ."
این مقاله اطلاعاتی توصیفی از نظام رسانه‌ای كشور ژاپن با پرداختن به رسانه‌های مختلف دیداری، مطبوعاتی و خبری ارائه می‌دهد. نظام رسانه‌ای این كشور را باید در ارتباط با ویژگیهای فرهنگی و اجتماعی مورد توجه قرار داد.
رسانه‌های گروهی ژاپن بر مبنای یك سیستم و برنامه‌ریزی دقیق استوارند كه هدف این مقاله ارائهٔ تصویری از این سیستم به خواننده است. در پایان مقاله تحلیل كوتاهی از نظام رسانه‌ای ژاپن ارائه می‌شود.

● موقعیت جغرافیایی ، جمعیتی و زبانی ژاپن
مجمع‌الجزایری است كه در امتداد شمال شرقی ساحل قاره آسیا واقع شده و چهار جزیره اصلی به نام‌های هكایدو، هنشو، شیكوكو و كیوشو و ۶۸۴۸ جزیره كوچك را شامل می‌شود.. این كشور ۳۷۸۰۰۰ كیلومتر مربع وسعت دارد. مجمع‌الجزایر ژاپن كه بیش از صدهزار سال پیش مسكونی شده، بی‌آن‌كه هیچ هجوی از بیگانگان را به سرزمین خود به ثبت رسانده باشد، بارها شاهد تعرض به كشورهای مختلف اطراف و كشورگشایی حاكمانش بوده است، كه آخرین آن در زمان جنگ جهانی دوم اتفاق افتاده است.
ژاپن ۴۳/۱۲۷ میلیون نفر جمعیت دارد كه ۲۵/۶۲ میلیون نفر آن را افراد مذكر و ۱۸/۶۵میلیون نفر را افراد مؤنث تشكیل می‌دهند. تراكم جمعیت در این كشور ۳۳۹ نفر در هر كیلومتر مربع است. ژاپن هفتمین كشور پرجمعیت دنیاست و ۳/۲درصد كل جمعیت فعلی جهان را تشكیل می‌دهد. رشد جمعیت در ژاپن از سال ۱۹۷۵ به بعد روند نزولی به‌خود گرفته و در سالهای اخیر به ۱۸/۰ درصد رسیده است. پیش‌بینی می‌شود از سال ۲۰۲۰ ژاپن با رشد منفی جمعیت مواجه شود. زبان مردم ژاپن، ژاپنی است. گفته می‌شود این زبان به زبانهای چینی، كره‌ای و مغولی شباهت دارد. در اواخر قرن ششم، با رخنه فرهنگ چینی به این كشور، حروف چینی كه به آن «كانجی» می‌گویند، به عنوان الفبای نوشتن مورد استفاده قرار گرفت و به‌تدریج حروف ساده‌تری از بطن كانجیهای چینی اختراع شد كه به حروف «هیراگانا» و« كاتاكانا» نامیده می‌شوند. در حال حاضر ژاپنیها از هر سه حروف كانجی، هیراگانا و كاتاكانا استفاده می‌كنند.

● ویژگی خاص فرهنگی
موقعیت اقلیمی و جغرافیایی، شرایط تاریخی، سابقه تمدنی، جغرافیای سیاسی، سابقه جنگهای ویرانگر و... همگی سبب شده تا ژاپنیها، روحیه انحصارگرایی یا فردگرایی نداشته باشند. گفته می‌شود یكی از فاكتورهای مهم كه موجب ترویج روحیه جمع‌گرایی یا گروه‌گرایی در ژاپن شده است، موقعیت بسیار دشوار اقلیمی و جغرافیایی است. شرایط اقلیمی دشوار سبب شده تا آنها با جدیت و پشتكار زیاد برای امرار معاش و ساختن زندگی خودشان تلاش كنند.
شرایط مذكور سبب شده تا یك ژاپنی، تنها منافع ملی خود را در نظر بگیرد و به عرصهٔ جهانی توجهی نداشته باشد. جامعه ژاپن عموماً درونگر‌است و با تكیه بر نظریه یگانه و همگن بودن ملت ژاپن، بر محور قومیت استوار است. از این رو گفته می‌شود ژاپنیها بیشتر از یهودیان عقیده دارند كه تافته جدا بافته‌اند. تو گویی رسالت دارند كه بر جهان مسلط شوند و اگر هم سلطه عملی بر جهان ندارند، می‌خواهند حداقل بالاتر از هر ملت و قوم دیگری باشند. در عین حال آنها غرب و به‌ویژه آمریكا را در سلسله مراتب كشورهای جهان، در رأس می‌دانند و كشورهای در حال توسعه را در مراتب بسیار پایین. اگر چه شكست آنها در جنگ جهانی برای آنها بسیار گران تمام شد و روحیه آنها را در هم شكست، اما توفیق آنها در پیشرفت اقتصادی، روحیه‌شان را تقویت كرد و تمایل آنها را برای «اول شدن» دوباره زنده ساخت. با این همه، واقعیت این است كه ژاپنی‌ها مردم كشورهای دیگر را بیگانه و دیگری می‌دانند و مهاجرپذیر نیستند. آنها نسبت به نژاد و قوم خود حساسیتهای ویژه‌ای دارند و این احساس سبب شده تا مرزبندی قومی و جدی بین ژاپنی و خارجی قائل باشند. كوتاه سخن این كه این روحیهٔ قوم‌مداری ژاپنی سبب سخت‌كوشی، جدیت، انضباط و پركاری آنها شده است.
ژاپنیها معتقدند می‌توانند بر جهان مسلط شوند. برخی از محققان، انضباط، پركاری، تلاش مضاعف و قوم‌مداری ژاپنیها را در كنار صفت ساده‌زیستی آنها قرار می‌دهند.
سطحی‌نگری، غیرمستقیم پاسخ دادن، تبسم به‌جای درگیرشدن در مباحث منطقی، ابراز احساسات به‌جای منطق و عینیت‌گرایی در مواجه با خارجیها، جواب مؤدبانه به ظاهر مثبت به جای پاسخ صریح و رك، نمادگرایی و طبیعت دوستی از دیگر ویژگیهای ژاپنیهاست؛ ویژگیهایی كه گاه ممكن است با یكدیگر متضاد به‌نظر برسند. نكته با اهمیت در همه موارد مذكور این است كه ویژگیهای مذكور در راستای اعتلای ژاپن و اول شدن آن در جهان است.

● روزنامه‌ها، مجلات و خبرگزاریها
سابقه انتشار روزنامه (یا شیمبون به زبان ژاپنی) به سال ۱۸۶۲ برمی‌گردد. در این سال اولین روزنامه ژاپنی به نام Kan ban Batabiya Shimbun تحت‌ نظارت حكومت فئودالها منتشر شد. اما، انتشار نشریات در ژاپن به‌طور جدی در سال ۱۸۶۸ شروع شد. در این سال در شهرهای توكیو، اوزاكا، كیوتو و ناكازاكی چاپ نشریات آغاز شد. با شروع امپراطوری میجی، انتشار روزنامه نیز بطور گسترده آغاز شد. اولین نشریه خبری روزانه در این دوره در ۲۸ ژانویه سال ۱۸۷۱ به اسم یوكوهاما ماینیچی شیمبون منتشر شد. یك سال بعد، قدیمی‌ترین روزنامه‌های ژاپنی كه هنوز هم منتشر می‌شوند، یعنی ماینیچی شیمبون و كوشو شیمبون و یاما ناشی شیمبون شروع به كار كردند. عمده مطالب این روزنامه‌ها در آن دوره اعلامیه‌ها و بیانیه‌های صادره از طرف دولت مركزی و استانداریها بود. بیشتر روزنامه‌های كنونی ژاپن، تاریخچه‌شان به دهه ۱۸۷۰ باز می‌رسد.
پس از مدت كوتاهی، روزنامه‌های جدید پدید آمده و انتشار اخبار و مطالبی برای عموم مردم را آغاز كردند. مهمترین این روزنامه‌ها، دو روزنامه معروفند كه اولی یومیوری شیمبون در سال ۱۸۷۴ در توكیو و دومی آساهی شیمبون در سال ۱۸۷۹ در اوزاكا شروع به كار كردند. در سال ۱۹۷۵ اولین قانون مطبوعات در ژاپن با رویكرد سهل‌گیرانه انتشار تصویب شد.
اندكی بعد، در سال ۱۸۸۱ با فرمان امپراطور مبنی بر تأسیس مجلس، احزاب سیاسی تشكیلات خود را منسجم نموده و روزنامه‌ها نیز هر كدام به یكی از احزاب سیاسی پیوستند و جبهه‌ای با گروههای مخالف دولت تشكیل دادند. در سال ۱۸۸۳ دولت یك روزنامه رسمی منتشر ساخت و در سال ۱۹۰۹ قانون مطبوعات مصوب ۱۸۷۵ را ملغی و قانون جدید مطبوعات را به تصویب رساند كه طی آن ناشران را موظف كرد كه وثیقه‌ای برای نشریه در نزد دولت بگذارند. بدین‌ترتیب دولت اختیارات بیشتری برای تعطیل كردن روزنامه‌ها به‌دست آورد. این قوانین، كار روزنامه‌هایی كه عمدتاً مخالف دولت بودند را دشوار ساخت.
در سال ۱۸۹۰ اولین دستگاه چاپ دورانی توسط آساهی شیمبون از فرانسه خریداری شد. این دستگاههای چاپ موجب شد كه روزنامه‌ها با سرعت و تیراژ بیشتر چاپ شوند.
در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم با جا افتادن معیارهای سرمایه‌داری، اتكای مطبوعات به حمایت مالی احزاب سیاسی و شخصیتهای مهم سیاسی و اقتصادی به‌تدریج كاسته شد و توسعه صنعتی روزنامه‌ها سبب افزایش تیراژ آنها شد.
درعین حال بلاهای طبیعی نیز گاهی جلوی رشد نشریات را می‌گرفت كه زلزله‌ یكی از مهمترین آنهاست.
زلزله بزرگ كانتو در اول سپتامبر ۱۹۲۳ صدمه شدیدی به روزنامه‌های توكیو وارد آورد، اما روزنامه‌های شهر اوزاكا، یعنی آساهی شیمبون و ماینیچی شیمبون از فرصت استفاده كرده و نفوذ خود را در سطح كشور گسترش دادند و همراه با وسیله جدید ارتباطی یعنی رادیو، نقش مهمی را در شكل دادن به جامعه مدرن ژاپن ایفا كردند.
بعد از جنگ جهانی اول، میلیتاریزه شدن كشور و ركود اقتصادی جهانی، تأثیر زیادی بر جمعیت شهری و روستایی ژاپن گذاشت و بنیان آسیب‌پذیر سرمایه‌داری ژاپن را در معرض خطر جدی قرار داد. نیروهای فاشیست در ارتش، قدرت را به‌دست گرفتند. دولت برای كنترل افكارعمومی تمام خبرگزاریها را در هم ادغام كرد و یك خبرگزاری دولتی با نامDomei Tsushin sha درسال ۱۹۳۶ تشكیل داد تا نظارت كامل بر اخبار داشته باشد، به‌گونه‌ای كه تمام اخبار باید از فیلتر نظامیان می‌گذشت. بعد از جنگ جهانی دوم در سال ۱۹۴۵ ژنرال آمریكایی مك آرتور فرمانده قوای اشغالگر متفقین تمام كوشش خود را صرف غیرنظامی كردن دستگاههای دولتی ساخت. روزنامه‌ها به شیوه آسانتر اجازه انتشار یافتند و با شروع شرایط جدید در ژاپن تعداد زیادی روزنامه ظاهر شدند. خبرگزاری كه در انحصار نظامیان بود منحل گردید و به جای آن خبرگزاریهای جدید تأسیس شد.
به دنبال آن روزنامه‌ها و خبرگزاریهای عمده كشور، شبكه‌های جمع‌آوری خبر در خارج از كشور را گسترش دادند و رشد اقتصادی سریع ژاپن در دهه ۱۹۶۰ موجب افزایش درآمدهای ناشی از آگهیهای تبلیغاتی شد.
از دهه ۱۹۷۰ به بعد با ظهور وسایل جدید ارتباطی مانند ایستگاههای تلویزیون و رادیو و همچنین انواع جدید نشریات هفتگی و ماهانه، ماهواره و سایر وسایل ارتباطی و منابع اطلاعاتی در دسترس مردم بسیار متنوع‌تر شدند. با وجود این، بسیاری از مردم همچنان برای دریافت اطلاعات به روزنامه‌ها متكی هستند.
روزنامه‌ها نیز در پاسخ به تنوع گسترده در منابع اطلاعاتی، تلاش خود را برای غنی كردن منابع اطلاعاتی چند برابر كرده و وارد كار پردازش اطلاعاتی و فروش آن برای كسب درآمدهای بیشتر شده‌اند.
روزنامه‌ها در ژاپن با شمارگانی حدود ۷۳میلیون نسخه در روز، یكی از پرتیراژترین روزنامه‌های دنیا هستند. در سرتاسر ژاپن علاوه بر روزنامه‌های محلی و منطقه‌ای ۱۱۵ روزنامه سراسری چاپ می‌شود كه معروفترین آنها روزنامه‌های یومیوری شیمبون، آساهی شیمبون، ماینیچی شیمبون، نیهون كیزایی شیمبون و سانكی شیمبون هستند. این پنج روزنامه به تنهایی ۵۰درصد شمارگان كل روزنامه‌های ژاپن را دارا هستند. شمارگان بالای روزنامه‌های ژاپنی، سبب شد این كشور بعد از نروژ كه شمارگان روزنامه در آن به ازای هر ۱۰۰۰ نفر ۵۹۸ نسخه است، با ۵۸۰ نسخه روزنامه به ازای هر هزار نفر، رتبه دوم را در جهان داشته باشد.
در مجموع در ژاپن ۷۶۷ عنوان مجله اعم از هفته‌نامه، ماهنامه و فصلنامه به‌طور سراسری منتشر می‌شود. مهمترین این هفته‌نامه‌ها شونن ماگزین و شونن جامپ هستند كه شمارگان آنها بین ۵/۳ تا ۴ میلیون نسخه در نوسان است. به‌طور كلی مجلات ژاپن به دلیل توجه به چاپ داستانهای سریالی دارای شمارگان بالایی هستند. در واقع در ژاپن برای هر موضوعی چندین مجله چاپ می‌شود كه مهمترین مجلات مربوط به روزنامه‌های مشهور ژاپنی هستند. یومیوری ویكلی، هفته‌نامه آساهی، ساندی ماینیچی و مجله ایرا (متعلق به روزنامه آساهی) از مجلات معروف ژاپن هستند.
▪ برای آگاهی از بنگاههای بزرگ رسانه‌ای و چگونگی فعالیت آنها، در ادامه به تعدادی از آنها پرداخته می‌شود.
۱ـ روزنامه یومیوری
روزنامه یومیوری توسط شركت روزنامه یومیوری به زبان ژاپنی منتشر می‌شود. این روزنامه از سال ۱۸۷۴ انتشار خود را آغاز كرد و علاوه بر توكیو، اوساكا، فوكوكا و دیگر شهرهای عمده و مهم ژاپن در چند شهر بزرگ دنیا مانند لندن، هنگ‌كنگ، بانكوك و نیویورك برای ژاپنیها منتشر می‌شود. این روزنامه اخیراً انتشار خود را در نیویورك به دلیل فقدان صرفه اقتصادی متوقف كرده است. روزنامه یومیوری پرتیراژترین روزنامه در ژاپن و جهان است. این روزنامه تیراژ خود را از ۱۰میلیون نسخه در روز در سال ۱۹۹۴ به چهارده میلیون و پانصدهزار نسخه در سال ۲۰۰۴ رسانده كه ده میلیون آن طی چند چاپ در صبح و بقیه در عصر منتشر می‌شود. این روزنامه در نوبت صبح چاپهای متعددی دارد و در استانهای مختلف گاهی با ویرایشهای محلی به چاپ می‌رسد. این تعداد توسط شش هزار كارمند و ۲۷۰۰ نفر اعضای تحریریه تولید و منتشر می‌شود. روزنامه‌ در ۲۹ چاپخانه مدرن این شركت و در شهرهای مختلف به چاپ می‌رسد و توسط ۲۴۵۰ كامیون روزانه توزیع می‌شود. روزنامه یومیوری، روزنامه اجتماعی، سیاسی، فرهنگی، ورزشی و اقتصادی است كه با سه شعار «حقیقت را بخوانید»، «امروز را بخوانید» و «آینده را بخوانید» فعالیت می‌كند. این روزنامه، میانه‌رو و راستگرای محافظه‌كار است و از سیاستهای دولت وقت حمایت می‌كند. به مسائل جهانی به‌طور گسترده نیز می‌پردازد و به مسائل و رویدادهای خاورمیانه و ایران توجه ویژه نشان می‌دهد. این روزنامه با توجه به این‌كه ۳۵ دفتر خارجی و خبرنگاران زیادی در سراسر جهان دارد، در مقابل تحولات جهانی، عكس‌العمل سریع نشان می‌دهد.
روزنامه یومیوری از نظر مالی در ظاهر مستقل است و به دولت یا حزب خاصی وابستگی ندارد. درآمد اصلی آن از طریق اخذ حق اشتراك و چاپ آگهی حاصل می‌شود. به علت درآمد قابل توجه از تبلیغات، قیمت نشریه بسیار ارزان است. نكته جالب توجه در فروش روزنامه این است كه ۹۵درصد از شمارگان بالای ۱۴میلیون و پانصدهزار نسخه‌ای این نشریه از طریق اشتراك به فروش می‌رسد. روزنامه یومیوری ۳۴۶ دفتر در داخل ژاپن دارد كه تحت نظارت دفاتر اصلی فعالیت می‌كنند. دفاتر اصلی روزنامه در شهرهای توكیو،اوزاكا، ناگویا، فوكوكا، كیتاكیوشو و تاكایوكا قرار دارند. مصرف كاغذ روزانه یومیوری ۲۴۵۰ رول بوده كه هر رول دارای ۶۲/۱ متر عرض و ۷/۱۳ كیلومتر طول و ۹۵۰ كیلوگرم وزن است.

...

شعبان علی بهرام پور

ها.شی.مو.تو

تاریخچه ای کوتاه از مراسم عروسی در ژاپن کنونی

japanese — Sat, 19 Jul 2008 20:54:18 GMT

بهناز خانم مهربان این لینک را برایمان هدیه فرستادند که همین جا از ایشان و دوستان دیگری سپاسگزاری می کنیم که در تهیه و کامل تر شدن این مجموعه(وبلاگ) ژاپن شناسی ما را یاری می کنند.

اشاره:

با توجه‌ به‌ كتاب‌ ((داستان‌ ازدواج‌)) نوشته‌ كونيو ياناگيتا كه‌ اثر معتبري‌ در مورد رسوم‌ اجدادي‌ به‌ حساب‌مي‌آيد، قبيله‌هاي‌ كيوشو و شيكوكو مراسمي‌ را تحت‌ عنوان‌ ((دزديدن‌ عروس‌)) به‌ پا مي‌داشتند. به‌ نظ‌ر مي‌رسدكه‌ اين‌ مراسم‌ در نقاط‌ بسياري‌ از ژاپن‌ به‌ شكلهاي‌ متفاوت‌ شايع‌ بوده‌ باشد. درواقع‌، مردم‌ علاقه‌ زيادي‌ به‌ازدواج‌ بر مبناي‌ رضايت‌ ط‌رفين‌ داشتند.
در ابتدا و قبل‌ از همه‌، زن‌ و مردي‌ بودند كه‌ همديگر را دوست‌ داشتند. زماني‌ كه‌ زن‌ نتوانسته‌ رضايت‌ والدين‌خود را جلب‌ كند (يا حداقل‌ چنين‌ به‌ نظ‌ر مي‌رسد كه‌ اينگونه‌ باشد)، دوستان‌ مرد، آن‌ زن‌ را مي‌دزدند. دختردزديده‌شده‌ با اين‌ بازي‌ موافق‌ است‌. ضمنا دوستان‌ مرد به‌ والدين‌ دختر اط‌لاع‌ مي‌دهند كه‌ دخترشان‌ در اختيارآنهاست‌ و بنابراين‌ بهتر است‌ كه‌ با ازدواج‌ آن‌ دو موافقت‌ كنند. اگرچه‌ والدين‌ دختر به‌ظ‌اهر تمايلي‌ نداشتند، قلبااز اين‌ امر استقبال‌ مي‌كردند. در اين‌ مراسم‌ نيازي‌ نبود كه‌ والدين‌ خرج‌ زيادي‌ را بابت‌ تدارك‌ عروسي‌ متحمل‌شوند.
در مناط‌ق‌ زراعي‌ غرب‌ ژاپن‌، رسم‌ بر اين‌ بود كه‌ مردم‌ در زمان‌ ازدواج‌ به‌ تمايلات‌ و خواسته‌هاي‌ روساي‌ خوداحترام‌ مي‌گذاشتند. همچنين‌ ممكن‌ نبود كه‌ اجازه‌ پدر را ناديده‌ بگيرند. روند رسمي‌ ازدواج‌ چنين‌ بود كه‌ بين‌ دوخانواده‌ رفت‌ و آمد مي‌شد تا توافق‌ بر سر جزئيات‌ عروسي‌ به‌ دست‌ آيد. تقريبا در هر سط‌حي‌ از زندگي‌، اين‌رفت‌ و آمدها به‌ صورت‌ مهماني‌ بود.

برنامه‌ جشن‌ عروسي‌ شينتو1:

1ــ مراسم‌ مذهبي‌ اخلاص‌ (پاكسازي‌)
2ــ پيشكش‌ كردن‌ نذري‌ به‌ خدايان‌
3ــ نماز (دعا)
4ــ رد و بدل‌ كردن‌ فنجانهاي‌ ساكي‌ مخصوص‌ ازدواج‌
5ــ خواندن‌ قولنامه‌ عروسي‌
6ــ رد و بدل‌ كردن‌ حلقه‌هاي‌ ازدواج‌
7ــ پيشكش‌ كردن‌ شاخه‌ درخت‌ مقدس‌ به‌ خدايان‌
در اين‌ مراسم‌ بسته‌ به‌ مكان‌ عروسي‌ تغييراتي‌ ايجاد مي‌شود. پس‌ از جشن‌ عروسي‌، خويشاوندان‌ به‌ همديگر
معرفي‌ مي‌شوند و سپس‌ عكسهاي‌ يادگاري‌ عروسي‌ گرفته‌ مي‌شود.
جدول‌ 1

برنامه‌ مهماني‌ عروسي‌ امروزي‌ ژاپن‌:

1ــ در مدخل‌ (ورودي‌) تالار عروسي‌ به‌ ميهمانان‌ خوشامد گفته‌ مي‌شود.
2ــ عروس‌ و داماد داخل‌ مي‌شوند.
3ــ بزرگترهاي‌ مجلس‌ صحبت‌ را آغاز مي‌كنند.
4ــ واسط‌ه‌هاي‌ عروس‌ صحبت‌ مي‌كنند.
5ــ ميهمانان‌ اصلي‌ صحبت‌ مي‌كنند.
6ــ بريدن‌ كيك‌
7ــ نوشيدن‌ شربتها!!
8ــ بزرگتر مجلس‌، بازي‌ را با صحبتهاي‌ خود آغاز مي‌كند.
9ــ عروس‌ و داماد لباسهاي‌ خود را عوض‌ مي‌كنند.
10ــ عروس‌ و داماد در لباسهاي‌ محلي‌ خود ظ‌اهر مي‌شوند.
11ــ سخنرانيها، سرگرمي‌ و خواندن‌ متون‌ تبريك‌ و...
12ــ نمايش‌ دسته‌ گلها
13ــ سخنراني‌ يك‌ نفر براي‌ خويشاوندان‌
14ــ صحبتهاي‌ پاياني‌ توسط‌ بزرگتر مجلس‌
15ــ بدرقه‌ كردن‌ تازه‌عروس‌ و داماد.

مراحل‌ 2 تا 7 را معمولا جزو برنامه‌ سنتي‌ ازدواج‌ مي‌دانند.((عروس‌ دزديده‌شده‌)) نيازي‌ به‌ اجراي‌ چنين‌ مراسمي‌ نداشت‌. بنابراين‌ تاثير مراسم‌ ((دزديدن‌ عروس‌)) كوتاه‌كردن‌ اين‌ مراسمهاي‌ سنتي‌ بود و از نظ‌ر مالي‌ به‌ والدين‌ دختر كمك‌ مي‌كرد. حتي‌ برخي‌ پدرها به‌ داماد آينده‌خود چنين‌ پيشنهادي‌ مي‌كردند: ((چط‌ور است‌ كه‌ دختر من‌ را بدزدي‌؟)) به‌رغم‌ اين‌ مساله‌، شكي‌ نيست‌ كه‌مراسم‌ ((دزديدن‌ عروس‌)) در عين‌ اينكه‌ راه‌ كوتاهي‌ براي‌ ازدواج‌ بود، يك‌ ازدواج‌ قانوني‌ و مشروع‌ را به‌ دنبال‌داشت‌. اگر ازدواج‌ فقط‌ به‌ توافق‌ بين‌ دو جوان‌ بستگي‌ داشت‌، آنگاه‌ آن‌ دو بايد مي‌توانستند كه‌ مراسم‌ ((دزديدن‌عروس‌)) را انجام‌ دهند و بدون‌ رضايت‌ والدين‌ ازدواج‌ مي‌كردند.
جوانب‌ اجتماعي‌ جشن‌ عروسي‌ به‌ صورت‌ نمادين‌، در اين‌ مراسم‌، مشخص‌ شده‌ است‌. حتي‌ اگر هر دو خانواده‌خواستار يك‌ ازدواج‌ بودند، تشريفات‌ خاصي‌ حتما بايد صورت‌ مي‌گرفت‌; مگر در حالتي‌ كه‌ اين‌ باور وجودداشت‌ كه‌ ((يك‌ دختر به‌ والدينش‌ تعلق‌ دارد)) و والدين‌ براي‌ دختر خود اختيار تام‌ داشتند. اين‌ جشن‌ عروسي‌،خود مراسمي‌ بود كه‌ به‌ صورت‌ نمادين‌ يك‌ استاندارد و معيار اجتماعي‌ به‌ حساب‌ مي‌آمد. به‌ عبارت‌ ديگر،مراسم‌ عروسي‌ رسومات‌ گروهي‌ آن‌ جامعه‌ را در قالب‌ ازدواج‌ به‌ صورت‌ نمادين‌ به‌ پا مي‌كند. اگر جامعه‌اي‌تغيير كند، رسومات‌ گروهي‌ آن‌ هم‌ تغيير مي‌كند. با تغيير رسومات‌ اجتماعي‌، تشريفات‌ آن‌ جامعه‌ تغييرمي‌كند. درواقع‌ مي‌توان‌ از ط‌ريق‌ تغييرات‌ در جشن‌ عروسي‌، تغييرات‌ آداب‌ و رسوم‌ ازدواج‌ در ژاپن‌ را بررسي‌كرد.
يك‌ ابتكار جالب‌ تصوري‌ كه‌ همه‌ از عروسي‌ سنتي‌ ژاپنيها دارند، عقد((شينزن‌)) است‌; مراسمي‌ كه‌ در جلوي‌ قربانگاه‌ شينتو اجرامي‌شود. داماد، عروس‌، والدين‌ و خويشاوندان‌ آنها و واسط‌ه‌هاي‌ عروسي‌ در جلوي‌ قربانگاه‌ جمع‌ مي‌شوند.
فرد روحاني‌ جايگاه‌ را پاك‌ مي‌كند (كاري‌ كه‌ در تمام‌ تالارهاي‌ عروسي‌، تالارهاي‌ هتل‌ و عمومي‌ كه‌ مراسم‌عروسي‌ در آنها انجام‌ مي‌شود، اجباري‌ است‌). نذريها را پيشكش‌ مي‌كنند، خدا ظ‌اهر مي‌شود، فرد روحاني‌ يك‌پيام‌ تبريك‌ را بيان‌ مي‌كند و ازدواج‌ عروس‌ و داماد را گزارش‌ مي‌دهد و سپس‌ براي‌ برخورداري‌ از حمايت‌ الهي‌دعا مي‌كند. تنها پس‌ از اين‌ مراسم‌ است‌ كه‌ عروس‌ و داماد مي‌توانند مراسم‌ ((شيكي‌ سنكن‌ نوگي‌)) را اجرا كنند كه‌ در آن‌ هر كدام‌ به‌ نوبت‌ از سه‌ فنجان‌، ساكي‌ مي‌نوشند; اين‌ كار نمادي‌ از مشترك‌ شدن‌ در غذا و نوشيدني‌است‌. عروس‌ و داماد پيماني‌ را مبني‌ بر وفاداري‌ خود مي‌خوانند و سپس‌ يك‌ شاخه‌ از درخت‌ مقدس‌ را به‌ خداتقديم‌ مي‌كند. مراسم‌ عروسي‌ همينط‌ور است‌. اما بسياري‌ زوجها كار تازه‌ رد و بدل‌ كردن‌ حلقه‌ها را هم‌ به‌ آن‌اضافه‌ كرده‌اند.
از آنجا كه‌ ژاپنيها ازدواج‌ را يك‌ سنت‌ مي‌دانند، به‌ نظ‌ر منط‌قي‌ مي‌رسد كه‌ ازدواج‌ ((شينزن‌)) به‌رغم‌ اين‌ كه‌ يك‌مراسم‌ سنتي‌ عروسي‌ ژاپني‌ است‌، به‌ صورت‌ يك‌ امر ماورايي‌ معرفي‌ شود. از روي‌ اين‌ حقيقت‌ كه‌ ازدواج‌ يك‌مراسم‌ مذهبي‌ ((شينتو)) است‌، چنين‌ به‌ نظ‌ر مي‌رسد كه‌ مبدا و منشا آن‌ در تاريخ‌، سنتها و آداب‌ و سنن‌ قومي‌
مردم‌ ژاپن‌ باشد.
جالب‌ توجه‌ است‌ كه‌ عروسي‌ ((شينتو)) كاملا محصول‌ ژاپن‌ كنوني‌ است‌. جشن‌ عروسي‌ با ازدواج‌ شاهزاده‌كرون‌ در سال‌ 1900 آغاز شده‌ است‌. در آغاز، شينتوايسم‌ عقيده‌ داشت‌ كه‌ خدايان‌ با اين‌ شيوه‌ عروسي‌ مردم‌،موافق‌ نيستند. از اين‌ رو قبل‌ از اين‌ زمان‌، مراسم‌ عروسي‌ در سيستمي‌ كه‌ شينتوايسم‌ ناميده‌ مي‌شد، وجودنداشت‌. جشن‌ ازدواج‌ يك‌ ابتكار به‌ حساب‌ مي‌آيد.
از آن‌ به‌ بعد، تا 94 سال‌، تغييري‌ اساسي‌ در جشن‌ عروسي‌ به‌ وجود نيامد. اين‌ جشن‌ بر مبناي‌ آداب‌ و رسوم‌ژاپن‌ نيست‌ اما با كنار گذاشتن‌ و پيشي‌ گرفتن‌ از رسومات‌ ژاپن‌ به‌ وجود آمده‌ است‌.
روزنامه‌ها در آن‌ زمان‌ از جشنهاي‌ عروسي‌ به‌ عنوان‌ يك‌ امر تازه‌ و يا يك‌ ابراز علاقه‌ نوين‌ ياد مي‌كردند. فوايداين‌ جشنها را مي‌توان‌ در سه‌ مورد خلاصه‌ كرد: 1ــ صرفه‌جويي‌ در زمان‌ 2ــ كم‌هزينه‌ بودن‌ آنها 3ــ رسمي‌
بودن‌ مراسم‌. اين‌ نوع‌ عروسي‌ در مقابل‌ عروسيهاي‌ سنتي‌ آن‌ زمان‌ معايب‌ زيادي‌ داشت‌; آنها زمان‌ زيادي‌مي‌برد، گران‌قيمت‌ و پرهزينه‌ بود و تمامشان‌ پايان‌ خوشايندي‌ نداشت‌. درواقع‌ عروسيهاي‌ سنتي‌، مراسمهايي‌بود كه‌ مجموعه‌اي‌ از جشنها را دربر داشت‌ و امكان‌ داشت‌ چند ماه‌ تا چند سال‌ ط‌ول‌ بكشد. همچنين‌ اين‌مراسمها با توجه‌ به‌ موقعيت‌ مكاني‌ و اجتماعي‌ مردم‌ متفاوت‌ بود. مراسم‌ ((دزديدن‌ عروس‌)) را در نظ‌ر بگيريد.
معمولا اين‌ كار بعدازظ‌هر شروع‌ مي‌شد و تا ديروقت‌ و حتي‌ فردا ادامه‌ مي‌يافت‌ و به‌ صورت‌ متوالي‌ تا سه‌شبانه‌روز ادامه‌ داشت‌.
يكي‌ از مزاياي‌ جشنهاي‌ نوين‌ عروسي‌ اين‌ بود كه‌ داماد شلوار مي‌پوشيد. تقريبا تا 20 سال‌ پيش‌ دامادها وعروسها، لباسهاي‌ مخصوص‌ مراسم‌ عروسي‌ را مي‌پوشيدند اما پوشيدن‌ شلوار براي‌ مراسمي‌ كه‌ در اتاقهاي‌ژاپنيها و به‌ سبك‌ ژاپنيها برپا مي‌شد، سخت‌ بود بنابراين‌ نشستن‌ و ايستادن‌ به‌ شيوه‌ غربيها مورد توجه‌ قرارگرفت‌.
مردم‌ ژاپن‌ در دوره‌ هيجي‌ (سالهاي‌ 1868 تا 1912) از غربيها اين‌ موضوع‌ را كه‌ ازدواج‌ بايد اتفاق‌ مقدسي‌ باشدآموختند. ژاپنيهايي‌ كه‌ براي‌ شهادت‌ ازدواج‌ به‌ كليساي‌ مسيحيها فرا خوانده‌ مي‌شدند، در فضاي‌ موقري‌ قرارمي‌گرفتند و مفهوم‌ ازدواج‌ به‌ آنها آموخته‌ مي‌شد. از اين‌ رو ژاپنيها تصميم‌ گرفتند كه‌ مراسم‌ جشن‌ ازدواج‌قابل‌ مقايسه‌اي‌ با غربيها پديد آورند.
مراسم‌ ((شيكي‌ ــ سنكن‌ ــ نو ــ گي‌)) از ازدواج‌ سنتي‌ ژاپنيها گرفته‌ شد و خواندن‌ سوگندنامه‌ هم‌ بر مبناي‌ درك‌مستقل‌ زوجها از ازدواج‌ اضافه‌ شد. اين‌ سوگندنامه‌ بر اين‌ اصل‌ پافشاري‌ مي‌كند كه‌ ازدواج‌ فقط‌ پيوند بين‌ دوقوم‌ يا فاميل‌ نيست‌; چيزي‌ كه‌ در مراسم‌ سنتي‌ به‌ صورت‌ ((دزديدن‌ عروس‌)) به‌ عنوان‌ اجازه‌ پدر و مادر براي‌ازدواج‌ به‌ صورت‌ نماد درآمده‌ بود.
از اين‌ رو، براي‌ سازندگان‌ جامعه‌ معاصر ژاپن‌، عروسي‌ ((شينزن‌)) معيار جديدي‌ براي‌ ازدواج‌ و نتيجه‌ رابط‌ه‌ باغربيها و فرهنگ‌ آنها بود.
مهمترين‌ تغييري‌ كه‌ در عروسيهاي‌ ژاپنيها رخ‌ داد اين‌ بود كه‌ جشن‌ عروسي‌ از خانه‌ به‌ محل‌ ديگري‌ خارج‌ ازخانه‌ منتقل‌ شد و جزئيات‌ جشن‌ به‌ افرادي‌ سپرده‌ شد كه‌ شغل‌ آنها اين‌ بود. حتي‌ قبل‌ از پايان‌ دوران‌ ميجي‌،گرفتن‌ عكسها بعد از عروسي‌ در يك‌ معبد و سپس‌ برپايي‌ ميهماني‌ در يك‌ رستوران‌ يا هتل‌ مرسوم‌ بوده‌ است‌.
اين‌ شيوه‌ امروزه‌ به‌ سرعت‌ در ژاپن‌ شايع‌ و باعث‌ شده‌ تالارهاي‌ عروسي‌ و هتلها در سط‌ح‌ وسيعي‌ خدمات‌مجالس‌ عروسي‌ از جمله‌ سالنهاي‌ زيبا، عكاس‌ و اتاق‌ پذيرايي‌ را، ارائه‌ دهند.
عليرغم‌ اين‌ موضوع‌، تا پايان‌ جنگ‌ جهاني‌ دوم‌ اغلب‌ عروسيهاي‌ ژاپني‌ در خانه‌ها انجام‌ مي‌شد.

جامعه‌ بعد از جنگ‌ ژاپن‌ و جشن‌ عروسي‌:

در دوران‌ بعد از جنگ‌ با وجود رشد سريع‌ اقتصادي‌، عروسيها به‌ روش‌ ((شينزن‌)) انجام‌ مي‌شد كه‌ تنها روشي‌كه‌ نسل‌ آن‌ روز ژاپن‌ با آن‌ آشنا بود. تالارهاي‌ عروسي‌، اين‌ مراسم‌ سنتي‌ را گسترش‌ دادند و با تغيير آداب‌ ورسوم‌ اجتماعي‌ و تغيير جامعه‌، در اين‌ مراسم‌ هم‌ تغييراتي‌ به‌ وجود آمد. موافقت‌ والدين‌ هر دو ط‌رف‌ و انجمن‌دهكده‌، ضروري‌ بود. چرا كه‌ شيوه‌ امرار معاش‌ كشاورزان‌، مزرعه‌اي‌ كه‌ زوج‌ وارث‌ آن‌ مي‌شدند و ساختارزندگي‌ در دهكده‌ اين‌ امر را ايجاب‌ مي‌كرد.
آنچه‌ كه‌ اين‌ تغيير را در جامعه‌ منعكس‌ مي‌كرد تنها خود جشن‌ عروسي‌ نبود، بلكه‌ ميهماني‌ بعد از عروسي‌بود. همانط‌ور كه‌ گفته‌ شد، مراسم‌ عروسي‌ شينزن‌ تفاوت‌ اساسي‌ نكرده‌، اگرچه‌ در 10 سال‌ گذشته‌ آمارعروسي‌ در مكانهاي‌ غيرمذهبي‌ افزايش‌ يافت‌.
شايد بتوان‌ روند تغييرات‌ بعد از جنگ‌ را به‌ اين‌ صورت‌ بررسي‌ كرد.
در ابتدا، ژاپنيهاي‌ كشاورز به‌ كارگران‌ روزمزد تبديل‌ شدند و اكثر آنها كه‌ جوان‌ بودند، در شهرهاي‌ بزرگ‌ساكن‌ شدند. از اين‌ سو كشاورزان‌ درآمد شخصي‌ نداشتند و از سوي‌ ديگر كارگران‌ جوان‌ نمي‌توانستندچشم‌داشتي‌ به‌ ارثيه‌ خانوادگي‌ داشته‌ باشند و در عوض‌ براي‌ خود درآمدي‌ داشتند كه‌ به‌ دلخواه‌ خودمي‌توانستند خرج‌ كنند. چنين‌ تغييري‌ در موقعيت‌ اجتماعي‌ افراد مي‌بايست‌ حس‌ استقلال‌ط‌لبي‌ هر فرد را درازدواج‌ تشويق‌ مي‌كرد. اما نتيجه‌ اين‌ شد كه‌ موافقت‌ ((كارخانه‌)) به‌ جاي‌ موافقت‌ ((انجمن‌ دهكده‌)) ملاك‌ قرارگرفت‌!
در سالهاي‌ اوليه‌ پس‌ از جنگ‌، زماني‌ كه‌ ذخيره‌ غذايي‌ بسيار كمي‌ وجود داشت‌، برپايي‌ مراسم‌ و ميهمانيهاي‌عروسي‌ كار سختي‌ بود. به‌ هر حال‌ زماني‌ كه‌ افراد ما فوق‌ و همكاران‌ عروس‌ و داماد در كارخانه‌، در حاليكه‌در مراسم‌ مذهبي‌ عقد شينزن‌ شركت‌ نداشتند و در ميهماني‌ بعد از عقد شركت‌ مي‌كردند. ماهيت‌ اين‌ ميهماني‌به‌ تدريج‌ تغيير كرد.
در اين‌ زمان‌ با افراد مافوق‌ رفتار جداگانه‌اي‌ مي‌شد و به‌ آنها ((ميهمانان‌ ويژه‌)) اط‌لاق‌ مي‌شد و بزرگ‌ مجلس‌براي‌ اين‌ حضور داشت‌ كه‌ ميهماناني‌ را كه‌ براي‌ بار اول‌ همديگر را مي‌ديدند همراهي‌ كند. به‌ جاي‌ نماينده‌انجمن‌ دهكده‌، مافوق‌ و رئيس‌ كارخانه‌ از ط‌رف‌ ميهمانان‌ و به‌ عنوان‌ ((ميهمانان‌ ويژه‌)) به‌ عروس‌ توصيه‌مي‌كرد كه‌ شريك‌ مناسبي‌ براي‌ همسرش‌ باشد.
در سال‌ 1960 مراسم‌ بريدن‌ كيك‌ رايج‌ شد. شايد بتوان‌ گفت‌ كه‌ در هيچ‌ جاي‌ دنيا كيك‌ عروسي‌ به‌ صورتي‌ كه‌در ژاپن‌ بود، اهميت‌ نمادين‌ نداشت‌.
زماني‌ كه‌ عروس‌ و داماد با هم‌ چاقو را در دست‌ مي‌گيرند و كيك‌ عروسي‌ را مي‌برند، اين‌ لحظ‌ه‌، خاط‌ره‌ به‌يادماندني‌ عروسي‌ خواهد بود. هر كسي‌ تلاش‌ مي‌كند كه‌ با دوربين‌ از اين‌ صحنه‌ عكس‌ بگيرد و عروس‌ و دامادخنده‌ خود را براي‌ يك‌ يا دو دقيقه‌ نگه‌ مي‌دارند تا همگي‌ بتوانند عكس‌ بگيرند! از آنجا كه‌ اين‌ كيك‌ در واقع‌ازدواج‌ دو نفر را اعلام‌ مي‌كند، از حدود سال‌ 1970 از كيك‌ جايگزين‌ به‌ جاي‌ آن‌ استفاده‌ شد. قط‌عاتي‌ كيكي‌ كه‌بعد از ميهماني‌ به‌ عنوان‌ يادگاري‌ بين‌ ميهمانان‌ پخش‌ مي‌شود، كاملا با كيك‌ اصلي‌ تفاوت‌ دارد.
جايگزيني‌ جشن‌ عروسي‌ به‌ جاي‌ پذيرايي‌ عقد به‌ سرعت‌ در ژاپن‌ شايع‌ شده‌ است‌. كارهايي‌ مثل‌ بريدن‌ كيك‌ هم‌به‌ عنوان‌ يك‌ نماد و هم‌ به‌ عنوان‌ تاييد ازدواج‌ به‌ آن‌ اضافه‌ شد.
ابتكارهاي‌ تازه‌اي‌ چون‌ اهدا دسته‌هاي‌ گل‌ به‌ والدين‌ و همچنين‌ افرادي‌ كه‌ با شمع‌ در مجلس‌ حضور دارند، به‌تدريج‌ به‌ مراسم‌ عروسي‌ اضافه‌ شده‌ است‌.

فردگرايي‌ و جشن‌ عروسي‌

آنچه‌ كه‌ امروزه‌ به‌ آن‌ نياز است‌، ساده‌ سازي‌ است‌. اين‌ امر در سال‌ 1990 و با عنوان‌ ((فردگرايي‌)) شايع‌ شد. درواقع‌ ((فردي‌ بودن‌)) باعث‌ شد تا آمار جشنهاي‌ عروسي‌ كاهش‌ يابد. اين‌ ساده‌ سازي‌ محصول‌ مشترك‌ دو عامل‌است‌. يكي‌ بدست‌ آوردن‌ يك‌ عشق‌ و علاقه‌ ايده‌آل‌ و ديگري‌ اينكه‌ بسياري‌ از زنان‌ ژاپني‌ به‌ كارهاي‌ خارج‌ ازخانه‌ مشغولند. در واقع‌ آنها سهم‌ خودشان‌ را دارند.
امروزه‌ زنان‌، چه‌ مجرد و چه‌ متاهل‌، براي‌ خود منبع‌ درآمد دارند و ديگر از نظ‌ر مالي‌ به‌ پدر يا همسر خودنيازمند و وابسته‌ نيستند. اين‌ تغيير و تحول‌ باعث‌ شد. تا مردها هم‌ تمايلي‌ براي‌ ازدواج‌ نداشته‌ باشند و درزندگي‌ مشترك‌ سهمي‌ براي‌ خود احساس‌ نكنند.
از اين‌ روست‌ كه‌ در صحبتهاي‌ عروسي‌ ديگر عبارت‌ نايجو ــ نو ــ كو به‌ معني‌ ((سهيم‌ بودن‌ به‌ عنوان‌ يك‌ ياور))رايج‌ نيست‌!

---------------------------------------------------------------------------

1ــ شينتو: مذهب‌ ارواح‌ پرستي‌

http://www.iricap.com/magentry.asp?id=3384

ها.شی.مو.تو

عجب !

japanese — Tue, 24 Jun 2008 03:08:06 GMT

در ژاپن خیلی از شرکت ها با استخدام کردن افراد به جهت بازار یابی، به منازل مراجعه میکنند. اغلب این بازاریابها اصطلاحا افراد زیگیلی هستند که به این راحتی ها ول کن معامله نیستن و کلی وقت آدم رو میگیرن.

همیشه عیال از دست اینها شاکی هست! امروز صبح خونه بودم که اتفاقی یکی از آنها اومد و زنگ زد. از پشت در گفتم کیه: بعد از معرفی خودش شروع کرد ماشین وار توضیح دادن و گفت که اگه میشه چند لحظه بیایید دم در. من هم بهش گفتم که: شرمنده، الان کسی خونه نیست!! مونده بود که چی جواب بده! خلاصه یه معذرت خواهی کرد و رفت!! بعد عیال اومده میگه، مگه تو خونه نبودی! این بابا پیش خودش چی فکر کرده!

مملی

پایان سلطه عمو بیل !

japanese — Sat, 31 May 2008 03:24:18 GMT

از سالها پیش صحبت این بود که شرکتهای بزرگ نرم افزاری دست به دست هم دهند و به نوعی از میزان سلطه مایکروسافت بر این بازار کم کنن.

بعد از ویندوز که اوج قدرت و هنرمندی مایکروسافت هست، بسته نرم افزار آفیس هست که در دنیای امروزی خودنمایی میکند.

در ایران بخاطر نبودن قوانین کپی، این نرم افزارها عملا مجانی در دسترس عموم قرار میگیرند ولی در اکثر کشورها برای استفاده از آنها باید هزینه زیادی پرداخت شود.

امروز مورد بسیار جالبی رو دیدم. شرکت سان اقدام به طراحی و اجرای نرم افزاری شبیه بسته آفیس کرده که البته Open Source ، مجانی و به زبانهای مختلف هست! و جالبتر اینکه کلیه فایلهای بسته آفیس رو هم ساپورت میکند. واقعا شاهکاره.

این بسته به خصوص برای افرادی که خارج از ایران زندگی میکنند بسیار مناسب خواهد بود.

لینک:

http://www.java.com/en/download/openoffice.jsp?visitorID=560b5474-71ac7cbc

مملی

عکسی از یک تازه عروس که خود را به مراسم عروسی می رساند

japanese — Sun, 25 May 2008 19:44:18 GMT

در ایران رسم است که آقا داماد با ماشین به دنبال عروس خانم می رود. به ماشین خود گل می زند و در خیابان ها به همه فخر می فروشد و به آواز بلند می گوید: اونی که می گفت ... دیدید ...

اما در ژاپن رسم چنین است و شعر عروسی را این جوری می خوانند: منی که می گم ... دیدید ...

ها.شی.مو.تو